Theo quy định pháp luật, chồng chết thì vợ có nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ chồng không?

Về vấn đề chồng chết thì vợ có nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ chồng không hiện nay pháp luật không có điều luật quy định cụ thể, tuy nhiên điều đó phụ thuộc vào..

Câu hỏi của bạn:

     Thưa Luật sư, hiện nay tôi có một vấn đề muốn nhờ Luật sư tư vấn như sau: Chồng tôi mất cách đây đã lâu, cũng đã 6 năm rồi. Trong suốt thời gian đó, tôi vẫn chăm sóc và lo cho bố mẹ chồng nhưng ông bà luôn không hài lòng và nhiều lần nói xấu với con gái tôi. Nhưng vì thương ông bà không còn con cái gì nên tôi cũng bỏ qua và vẫn ở với ông bà, hộ khẩu của tôi cũng vẫn đang ở nhập về với bố mẹ chồng.

     Hiện nay, có người yêu thương tôi và ngỏ ý muốn cùng tôi tiến tới hôn nhân nhưng bố mẹ chồng tôi không đồng ý, không cho tôi cắt khẩu và nói rằng tôi phải phụng dưỡng ông bà cho đến khi mất. Vậy tôi muốn hỏi là trong trường hợp chồng tôi mất đã 7 năm, tôi có nghĩa vụ phải chăm sóc ông bà không, nếu tôi lấy chồng khác thì có phải gửi tiền sinh hoạt phí cho ông bà hàng tháng hay không?

     Rất mong nhận được câu trả lời từ Luật sư. Tôi xin cảm ơn Luật sư.

Câu trả lời của Luật sư:

     Luật Toàn Quốc xin cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi về vấn đề chồng chết thì vợ có nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ chồng không, chúng tôi xin đưa ra quan điểm tư vấn về chồng chết thì vợ có nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ chồng không như sau:

Căn cứ pháp lý:

1. Con dâu có nghĩa vụ phụng dưỡng cha mẹ chồng không?

     Theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình, con cái có nghĩa vụ phụng dưỡng và chăm sóc cha mẹ. Cụ thể là con cái có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ mất năng lực hành vi dân sự, ốm đau, già yếu, khuyết tật; trường hợp gia đình có nhiều con thì các con phải cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ.

     Nghĩa vụ ấy không phải chỉ được quy định dành riêng cho con ruột hay là con nuôi mà còn được quy định đối với cả con dâu hoặc con rể nếu sống chung với bố mẹ chồng hoặc bố mẹ vợ.

2. Khi chồng chết thì vợ có nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ chồng không?

     Hiện nay, có rất nhiều trường hợp sau khi chồng mất, người vợ không tìm kiếm hạnh phúc mới mà tiếp tục chung sống với bố mẹ chồng và nuôi dạy con cái. Tuy nhiên cũng có nhiều trường hợp xảy ra mâu thuẫn, tranh chấp về vấn đề này. 

2.1 Căn cứ chấm dứt quan hệ vợ chồng

     Quan hệ hôn nhân giữa vợ chồng được xác lập kể từ thời điểm hai người thực hiện việc đăng kí kết hôn, khi đó, hai bên có trách nhiệm phải thực hiện những nghĩa vụ được pháp luật quy định như các nghĩa vụ về tài sản, nghĩa vụ chăm sóc con cái hay chăm sóc cha mẹ. Quan hệ đó chỉ chấm dứt trong trường hợp hay bên ly hôn hoặc các trường hợp khác do pháp luật quy định. Một trong những trường hợp đó là hôn nhân chấm dứt do vợ, chồng chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết.

     Điều 65 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 có quy định như sau về vấn đề này:

Điều 65. Thời điểm chấm dứt hôn nhân

Hôn nhân chấm dứt kể từ thời điểm vợ hoặc chồng chết.

Trong trường hợp Tòa án tuyên bố vợ hoặc chồng là đã chết thì thời điểm hôn nhân chấm dứt được xác định theo ngày chết được ghi trong bản án, quyết định của Tòa án.

     Như vậy, một trong những căn cứ để chấm dứt quan hệ hôn nhân giữa vợ và chồng là khi một trong hai người chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết.

     Khi quan hệ hôn nhân chấm dứt đồng nghĩa với việc quyền và nghĩa vụ của các bên cũng chấm dứt, chỉ trừ trường hợp giải quyết tài sản chung hay trường hợp giải quyết tài sản và quan hệ nhân thân nếu người bị Tòa án tuyên bố là đã chết trở về.

2.2 Vợ không có nghĩa vụ phải phụng dưỡng cha mẹ chồng nếu chồng chết

     Theo thông tin mà chúng tôi nhận được thì chồng bạn đã chết cách đây 7 năm. Như đã phân tích ở trên thì khi chồng bạn chết, hôn nhân của hai người đương nhiên chấm dứt và các nghĩa vụ liên quan cũng theo đó mà chấm dứt. 

     Theo quy định của pháp luật, con dâu chỉ phải phụng dưỡng bố mẹ chồng trong trường hợp được quy định tại Điều 80 Luật Hôn nhân và gia đình như sau:

Điều 80. Quyền, nghĩa vụ của con dâu, con rể, cha mẹ vợ, cha mẹ chồng

Trong trường hợp con dâu, con rể sống chung với cha mẹ chồng, cha mẹ vợ thì giữa các bên có các quyền, nghĩa vụ tôn trọng, quan tâm, chăm sóc và giúp đỡ nhau theo quy định tại các điều 69, 70, 71 và 72 của Luật này.

     Theo quy định trên, nghĩa vụ phụng dưỡng cha mẹ chồng chỉ phát sinh khi thỏa mãn hai điều kiện sau:

  • Đã có mối quan hệ hôn nhân được xác lập;
  • Con dâu hiện đang sống chung với cha mẹ chồng;

     Như vậy, trong trường hợp này, do chồng bạn đã chết nên mối quan hệ hôn nhân giữa bạn và vợ chồng bạn đã chấm dứt, theo đó, quan hệ giữa bạn và bố mẹ chồng bạn cũng không bị ràng buộc về mặt pháp luật. Có thể, việc bạn chăm sóc cho ông bà trong suốt 7 năm qua là do bạn tự nguyện làm việc đó, còn trong tương lai bạn  có tiếp tục thực hiện việc đó hay không thì quyền quyết định thuộc về bạn.  Và đương nhiên bạn cũng không có nghĩa vụ phải gửi tiền sinh hoạt phí cho bố mẹ chồng bạn.

     Đó là xét dưới góc độ pháp luật, tuy nhiên, truyền thống đạo lý của người Việt ta từ trước đến nay là sống luôn trọng tình nghĩa, do đó, bạn có thể căn cứ vào tình hình thực tế để có những ứng xử cho phù hợp với chuẩn mực đạo đức. Ngoài ra, bạn cũng có thể giải thích cho bố mẹ chồng bạn hiểu rằng mặc dù chồng bạn đã chết, bạn có tái hôn với người khác nhưng điều đó không có nghĩa là sẽ chấm dứt hoàn toàn quan hệ với gia đình chồng và bố mẹ chồng. Và cũng chia sẻ để bố mẹ chồng bạn thấy được rằng khi chồng bạn chết, bạn đã phải chịu thiệt thòi như thế nào khi không có người để san sẻ với bạn những khó khăn của cuộc sống để hai bên hiểu nhau hơn, có thể bố mẹ chồng bạn sẽ cảm thông với bạn và không cản trở việc tái hôn của bạn.

     Ngoài ra, nếu bạn đã chia sẻ, thuyết phục nhưng bố mẹ chồng bạn vẫn không đồng ý và không cung cấp sổ hộ khẩu để bạn tách khẩu cũng như cản trở việc bạn đăng ký kết hôn thì bạn có thể gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền để họ có thể xem xét và xử lý đối với các hành vi của bố mẹ chồng bạn.

     Kết luận: Trong trường hợp này, khi xem xét dưới góc độ pháp lý thì sau khi chồng bạn chết, sẽ không còn bất kỳ sự ràng buộc nào giữa bạn với bố mẹ chồng bạn nữa. Nhưng pháp luật cũng không ngăn cấm việc bạn phụng dưỡng bố mẹ chồng sau khi chồng chết, điều đó hoàn toàn là quyền lựa chọn của bạn và xuất phát từ tình cảm mà bạn dành cho bố mẹ chồng.

3. Tình huống tham khảo: Quyền thừa kế của con dâu khi bố mẹ chồng chết

     Thưa Luật sư, hiện nay tôi có một vấn đề muốn nhờ Luật sư tư vấn như sau: Chồng tôi mất cách đây đã vài năm, sau đó ít lâu bố chồng cũng mất nhưng tôi vẫn sống cùng mẹ chồng và coi họ như mẹ ruột bởi không có ai chăm lo cho bà. Mẹ chồng tôi cũng rất thương tôi, bà còn có một người con trai nữa nhưng anh này chỉ cờ bạc rượu chè và không chăm lo cho gì cho mẹ. Nay mẹ chồng tôi mất và có viết di chúc để lại căn nhà cho tôi và con gái nhưng anh con trai của bà về đòi chia và không cho tôi hưởng, nói là theo Luật thì con dâu không được hưởng thừa kế. Vậy tôi muốn hỏi là trong trường hợp này tôi có quyền gì với căn nhà hay không? Rất mong nhận được câu trả lời từ Luật sư. Tôi xin cảm ơn Luật sư.

     Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 thì cá nhân có quyền để lại di chúc để định đoạt hay để lại tài sản của mình cho người khác, quyền đó phải được tôn trọng và thực hiện bởi các bên liên quan. Chỉ trong trường hợp không có di chúc hoặc di chúc không hợp phát thì mới thực hiện chia thừa kế theo pháp luật.

     Trong trường hợp này, do mẹ chồng của bạn có để lại di chúc nên về nguyên tắc nếu di chúc đó hợp pháp thì sẽ áp dụng phân chia di sản theo di chúc đó. Đồng thời, con trai của mẹ bạn không thuộc trường hợp hưởng di sản thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc nên anh ta không có quyền hưởng thừa kế trong trường hợp này.

     Do đó nếu di chúc của mẹ bạn hợp pháp thì bạn sẽ được thừa kế căn nhà đó.

Dịch vụ hỗ trợ khách hàng về chồng chết thì vợ có nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ chồng không:

Tư vấn qua Tổng đài 19006500: Đây là hình thức tư vấn được nhiều khách hàng sử dụng nhất, vì bạn có thể đặt thêm các câu hỏi về vấn đề chồng chết thì vợ có nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ chồng không. Chỉ sau một vài câu hỏi của Luật Sư, vấn đề của bạn sẽ được giải quyết; bạn có thể gọi cho Luật Toàn Quốc vào bất cứ thời gian nào chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn cho bạn.

Tư vấn qua Email: Bạn có thể gửi Email câu hỏi về vấn đề chồng chồng chết thì vợ có nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ chồng không tới địa chỉ: lienhe@luattoanquoc.com chúng tôi sẽ biên tập và trả lời qua Email cho bạn. Tuy nhiên việc trả lời qua Email sẽ mất nhiều thời gian và không thể diễn tả được hết ý của câu hỏi vì vậy bạn nên gọi cho Luật Toàn Quốc để được tư vấn tốt nhất.

     Luật Toàn Quốc xin chân thành cảm ơn./.

Chuyên viên: Hải Quỳnh