Giải quyết tranh chấp lao động cá nhân thông qua Hội đồng trọng tài lao động.

Từ năm 2021 Hội đồng trọng tài lao động có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân, điều kiện để giải quyết và thủ tục giải quyết TCLĐ

HỘI ĐỒNG TRỌNG TÀI LAO ĐỘNG 

Câu hỏi của bạn: 

     Chào Luật sư, tôi được biết trước đây khi người lao động có tranh chấp với người sử dụng lao động thường sẽ giải quyết thông qua hòa giải, khởi kiện ra Tòa án, nhưng đến Bộ luật lao động 2019 thì có quy định: Hội đồng trọng tài lao động được giải quyết tranh chấp lao động cá nhân. Vậy Hội đồng trọng tài lao động được quy định như thế nào, trình tự giải quyết tranh chấp lao động cá nhân thông qua Hội đồng trọng tài lao động.

Câu trả lời của Luật sư: 

     Chào bạn, Luật Toàn Quốc xin cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi về Hội đồng trọng tài lao động, giải quyết tranh chấp lao động cá nhân của Hội đồng trọng tài, chúng tôi xin tư vấn về Hội đồng trọng tài lao động và giải quyết tranh chấp lao động cá nhân của hội đồng trọng tài lao động như sau:

Căn cứ pháp lý:

1. Hội đồng trọng tài lao động là gì?

     Hội đồng trọng tài lao động là phương thức giải quyết tranh chấp lao động cá nhân mà theo đó trọng tài viên hoặc Hội đồng trọng tài có thẩm quyền sẽ đứng ra giải quyết tranh chấp lao động cá nhân dựa trên cơ sở các nguyên tắc nhất định theo sự thỏa thuận hợp pháp của các bên tranh chấp hoặc theo quy định của pháp luật.

     Hội đồng trọng tài lao động là phương thức được nhiều quốc gia sử dụng để giải quyết tranh chấp lao động có hiệu quả. Đây là phương thức được đánh giá cao, có nhiều ưu điểm để giải quyết tranh chấp lao động cá nhân vì được giải quyết bằng các trọng tài viên có kiến thức chuyên sâu về lĩnh vực luật lao động, thời gian giải quyết bằng hội đồng trọng tài ngắn hơn giải quyết tại Tòa án, phán quyết của hội đồng trọng tài lao động có giá trị bắt buộc đối với các bên.

2. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân.

     Tranh chấp lao động là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ, lợi ích phát sinh giữa các bên trong quá trình xác lập, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ lao động; tranh chấp giữa các tổ chức đại diện người lao động với nhau; tranh chấp phát sinh từ quan hệ có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động. Các loại tranh chấp lao động bao gồm:
Tranh chấp lao động cá nhân giữa người lao động với người sử dụng lao động; giữa người lao động với doanh nghiệp, tổ chức đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; giữa người lao động thuê lại với người sử dụng lao động thuê lại

Điều 187. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân
Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân bao gồm:
1. Hòa giải viên lao động;
2. Hội đồng trọng tài lao động;
3. Tòa án nhân dân.

Trước đây, Bộ lao động 2012 quy định Hội đồng lao trọng tài động chỉ có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động tập thể về lợi ích. Đến Bộ luật lao động 2019 Thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động của Hộ đồng trọng tài lao động được mở rộng, có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân, đây là điểm mới của bộ luật lao đông 2019.

3. Quy định về Hội đồng trọng tài lao động

Hội đồng trọng tài và trọng tài viên lao động được quy định tại Điều 189 BLLĐ 2019 và Nghị Định 145/2020/NĐ-CP theo đó:

– Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập Hội đồng trọng tài lao động, bổ nhiệm Chủ tịch, thư ký và các trọng tài viên lao động của Hội đồng trọng tài lao động. Nhiệm kỳ của Hội đồng trọng tài lao động là 05 năm.
– Số lượng trọng tài viên lao động của Hội đồng trọng tài lao động do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định, ít nhất là 15 người, bao gồm số lượng ngang nhau do các bên đề cử, cụ thể như sau: Tối thiểu 05 thành viên do cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đề cử; tối thiểu 05 thành viên do công đoàn cấp tỉnh đề cử; tối thiểu 05 thành viên do các tổ chức đại diện của người sử dụng lao động trên địa bàn tỉnh thống nhất đề cử.

Tiêu chuẩn và chế độ làm việc của trọng tài viên lao động được quy định như sau:

– Trọng tài viên lao động là người hiểu biết pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quan hệ lao động, có uy tín và công tâm;
– Khi đề cử trọng tài viên lao động theo quy định tại khoản 2 Điều này, cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, công đoàn cấp tỉnh, tổ chức đại diện của người sử dụng lao động có thể cử người của cơ quan, tổ chức mình hoặc cử người khác đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn đối với trọng tài viên lao động theo quy định;
– Thư ký Hội đồng trọng tài lao động thực hiện nhiệm vụ thường trực của Hội đồng trọng tài lao động. Trọng tài viên lao động làm việc theo chế độ chuyên trách hoặc kiêm nhiệm.
     Ban trọng tài lao động làm việc theo nguyên tắc tập thể và quyết định theo đa số, trừ trường hợp quy định tại điểm c khoản 4 Điều 189.

4. Giải quyết tranh chấp lao động cá nhân của hội đồng trọng tài lao động.

     Theo quy định của Bộ Luật Lao động năm 2012, cơ quan, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân gồm hoà giải viên lao động và Toà án nhân dân. Tuy nhiên, theo Điều 187 Bộ Luật Lao động năm 2019 thì Hội đồng trọng tài lao động có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân. Tuy nhiên không phải mọi trường hợp tranh lao động cá nhân phát sinh Hội đồng trọng tài lao động đều có thẩm quyền giải quyết.

4.1 Điều kiện thụ lý giải quyết tranh chấp lao động cá nhân của Hội đồng trọng tài lao động.

Các trường hợp tranh chấp lao động cá nhân được giải quyết thông qua hội đồng trọng tài lao động được quy định tại Khoản 6, Khoản 7 Điều 188 BLLĐ 2019:

Điều 188. Trình tự, thủ tục hòa giải tranh chấp lao động cá nhân của hòa giải viên lao động
6. Trường hợp một trong các bên không thực hiện các thỏa thuận trong biên bản hòa giải thành thì bên kia có quyền yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án giải quyết.
7. Trường hợp không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải quy định tại khoản 1 Điều này hoặc trường hợp hết thời hạn hòa giải quy định tại khoản 2 Điều này mà hòa giải viên lao động không tiến hành hòa giải hoặc trường hợp hòa giải không thành theo quy định tại khoản 4 Điều này thì các bên tranh chấp có quyền lựa chọn một trong các phương thức sau để giải quyết tranh chấp:
a) Yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động giải quyết theo quy định tại Điều 189 của Bộ luật này;
b) Yêu cầu Tòa án giải quyết.

Điều 189. Giải quyết tranh chấp lao động cá nhân của Hội đồng trọng tài lao động
1. Trên cơ sở đồng thuận, các bên tranh chấp có quyền yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động giải quyết tranh chấp trong trường hợp quy định tại khoản 7 Điều 188 của Bộ luật này. Khi yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động giải quyết tranh chấp, các bên không được đồng thời yêu cầu Tòa án giải quyết, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này.

Như vậy, từ ngày 01/01/2021 khi phát sinh tranh chấp lao động cá nhân giữa người lao động cá nhân và người sử dụng lao động có thể thỏa thuận với nhau để giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài lao động. Nhưng Hội đồng trọng tài lao động có thẩm quyền giải quyết khi:

  • Có sự thỏa thuận của người lao động và người sử dụng lao động.
  • Không thuộc trường hợp các tranh chấp lao động cá nhân bắt buộc qua hòa giải viên lao động.
  • Hòa giải viên không tiến hành hòa giải hoặc hòa giải không thành.
  • Không được đồng thời yêu cầu Tòa án giải quyết

4.2  Thủ tục giải quyết tranh chấp lao động cá nhân của Hội đồng trọng tài lao động.

     Sau khi đáp ứng các điều kiện thụ lý của Hội đồng trọng tài lao động, trong thời gian còn thời hiệu giải quyết tranh chấp, hai bên tranh chấp lao động sẽ gửi yêu cầu giiar quyết tranh chấp đến Hội đồng trọng tài lao động; tranh chấp lao động cá nhân sẽ được hội đồng trọng tài lao động giải quyết như sau:

– Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu giải quyết tranh chấp theo quy định, Ban trọng tài lao động phải được thành lập để giải quyết tranh chấp.
– Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày Ban trọng tài lao động được thành lập, Ban trọng tài lao động phải ra quyết định về việc giải quyết tranh chấp và gửi cho các bên tranh chấp.
– Trường hợp hết thời hạn 30 ngày kể từ ngày ban trọng tài lao động được thành lập, mà Ban trọng tài lao động không được thành lập hoặc hết thời hạn quy định tại khoản 3 Điều này mà Ban trọng tài lao động không ra quyết định giải quyết tranh chấp thì các bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết.
– Trường hợp một trong các bên không thi hành quyết định giải quyết tranh chấp của Ban trọng tài lao động thì các bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết.

Có thể thấy, trình tự thủ tục giải quyết tranh chấp lao động của Hội đồng trọng tài lao động nhanh, tiết kiệm thời gian hơn giải quyết tại tòa án, thời gian giải quyết tranh chấp nhanh, gọn nhưng vẫn đảm bảo sự công bằng, quyết định giải quyết của trọng tài lao động bắt buộc thi hành nhưng không thể kháng cáo kháng nghỉ, chỉ có thể yêu cầu Tòa án giải quyết đối với quyết định giải quyết tranh chấp lao động.

Kết luận:  Như vậy, thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân của Hội đồng trọng tài lao động là điểm mới trong bộ luật lao động 2019, nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp lao động cá nhân, tiết kiện thời gian giải quyết… Tranh chấp lao động cá nhân sẽ được Hội đồng trọng tài giải quyết khi các bên tranh chấp thỏa thuận với nhau về việc giải quyết tranh chấp tại hội đồng trọng tài lao động, tranh chấp lao động cá nhân không bắt buộc qua thủ tục hòa giải hoặc hòa giải không thành, hết thời gian mà chưa hòa giải, không được đồng thời khởi kiện ra tòa án để giải quyết. Giải quyết tranh chấp lao động cá nhân của Hội đồng trọng tài lao động là sự lựa chọn tốt để các bên giải quyết tranh chấp nhanh và có hiệu quả.


Tình huống tham khảo: 

Thưa Luật sư, mong luật sư tư vấn về trường hợp của tôi như sau: Tôi bị công ty sa thải với lý do thường xuyên không hoàn thành công việc, tôi không thể chấp nhận việc công ty sa thải tôi được. Khi công ty đã ra quyết định sa thải tôi có thể khởi kiện công ty ra Tòa án được không. Cảm ơn Luật sư./.

Câu trả lời của Luật sư:

     Tranh chấp lao động của bạn liên quan đến về hình thức xử lý kỷ Luật theo hình thức sa thải thuộc các trường hợp quy định tại Khoản 1 điều 188 BLLĐ 2019, nên tranh chấp lao động giữa bạn và công ty không cần qua thủ tục hòa giải. Khi không đồng ý với quyết định sa thải của công ty bạn có thể khởi kiện ra Tòa án có thẩm quyền để giải quyết quyền và lợi ích của mình. 

     Ngoài ra, theo quy định của BLLĐ 2019 tranh chấp về hình thức xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải ngoài việc Khởi kiện ra Tòa án bạn có thể lựa chọn cùng công ty yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động để giải quyết tranh chấp. Nếu bạn và công ty giải quyết thông qua hội đồng trọng tài lao động sẽ được giải quyết trong thời gian 37 ngày kể từ ngày có yêu cầu giải quyết. Thời gian ngăn hơn giải quyết tại Tòa án.

     Như vậy, khi bị công ty sa thải không đúng quy định bạn có thể yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án để giải quyết mà không cần thông qua thủ tục hòa giải lao động.

Dịch vụ hỗ trợ khách hàng về hội đồng trọng tài lao động:

Tư vấn qua Tổng đài 19006500: Đây là hình thức tư vấn được nhiều khách hàng sử dụng nhất, vì bạn có thể đặt thêm các câu hỏi về Hội đồng trọng tài lao động, thủ tục giải quyết tranh chấp lao động cá nhân của hội đồng trọng tài lao động, trọng tài viên lao động … Chỉ sau một vài câu hỏi của Luật Sư, vấn đề của bạn sẽ được giải quyết; bạn có thể gọi cho Luật Toàn Quốc vào bất cư thời gian nào chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn cho bạn.

Tư vấn qua Email: Bạn có thể gửi Email câu hỏi về Hội đồng trọng tài lao động về địa chỉ: lienhe@luattoanquoc.com chúng tôi sẽ biên tập và trả lời qua Email cho bạn. Tuy nhiên việc trả lời qua Email sẽ mất nhiều thời gian và không thể diễn tả được hết ý của câu hỏi vì vậy bạn nên gọi cho Luật Toàn Quốc để được tư vấn tốt nhất.

Tư vấn trực tiếp: Nếu bạn sắp xếp được công việc và thời gian bạn có thể đến trực tiếp Công ty Luật Toàn Quốc để được tư vấn về Hội đồng trọng tài lao động. Lưu ý trước khi đến bạn nên gửi câu hỏi, tài liệu kèm theo và gọi điện đặt lịch hẹn tư vấn trước để Luật Toàn Quốc sắp xếp Luật Sư tư vấn cho bạn, khi đi bạn nhớ mang theo hồ sơ.

Dịch vụ thực tế: Luật Toàn Quốc cung cấp dịch vụ pháp lý về hội đồng trọng tài như sau: hỗ trợ hồ sơ giải quyết tranh chấp lao động cá nhân thông qua hội đồng trọng tài lao động , hỗ trợ tư vấn về giải quyết tranh chấp lao động…

Luật Toàn Quốc, Xin cảm ơn./.

Chuyên viên: Minh Huyền