Làm thế nào nếu bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc

Quấy rối tình dục tại nơi làm việc là một trong những quy định thể hiện sự tiến bộ trong nhận thức và xây dựng pháp luật nhằm bảo vệ người lao động.

QUẤY RỐI TÌNH DỤC TẠI NƠI LÀM VIỆC 

Câu hỏi của bạn:

     Thưa Luật sư, tôi có một thắc mắc muốn nhờ Luật sư giải đáp.

     Công ty tôi đang làm hiện nay có rất nhiều phụ nữ, gần đây tôi thấy đồng nghiệp phản ánh về việc bị quấy rối và trêu đùa trong giờ nghỉ trưa và thời gian giải lao khiến họ cảm thấy bất an. Theo tôi được biết thì trong Bộ luật Lao động mới có quy về quấy rối. Vậy tôi muốn hỏi Luật sư là quy định về vấn đề này như thế nào, chúng tôi phải làm gì để có thể bảo vệ bản thân. 

     Tôi mong Luật sư giải đáp giúp tôi. Tôi xin cảm ơn.

Câu trả lời của Luật sư:

     Chào bạn, Luật Toàn Quốc xin cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi về quấy rối tình dục tại nơi làm việc, chúng tôi xin đưa ra quan điểm tư vấn về quấy rối tình dục tại nơi làm việc như sau:

Căn cứ pháp lý:

1. Quấy rối tình dục tại nơi làm việc là gì 

     Môi trường làm việc hiện nay ở Việt Nam và các nước nói chung tuy ngày càng có xu hướng phát triển tích cực nhưng cũng tiềm ẩn và không tránh khỏi những rủi ro, một trong số đó là vấn nạn quấy rối tình dục tại nơi làm việc. 

     Khoản 9 Điều 3 Bộ luật Lao động 2019 đã khẳng định: “Quấy rối tình dục tại nơi làm việc là hành vi có tính chất tình dục của bất kỳ người nào đối với người khác tại nơi làm việc mà không được người đó mong muốn hoặc chấp nhận. Nơi làm việc là bất kỳ nơi nào mà người lao động thực tế làm việc theo thỏa thuận hoặc phân công của người sử dụng lao động.” 

     Vấn đề này hiện nay được quy định tại Bộ luật Lao động 2019, đồng thời Chính phủ cũng đang xây dựng dự thảo Nghị định hướng dẫn về quấy rối tình dục và sẽ ban hành trong thời gian sắp tới. 

2. Quy định mới của Bộ luật Lao động 2019 về quấy rối tình dục tại nơi làm việc 

     So với các bộ luật lao động trước đó thì đây là lần đầu tiên, Luật lao động ghi nhận về hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc, đây được coi là động thái đầy tích cực của pháp luật về vấn nạn này, góp phần bảo vệ người lao động trong quá trình làm việc. 

     Bộ luật Lao động đã ghi nhận về vấn đề này trong tại các Điều 5, Điều 6, Điều 8, Điều 35, Điều 67, Điều 118, Điều 125, Điều 135 và Điều 164.

     Trong đó, pháp luật xác định rõ đây là hành vi bị nghiêm cấm tại nơi làm việc và sẽ là một trong những căn cứ để chấm dứt hợp đồng lao động.

     Bên cạnh đó, người sử dụng lao động phải xây dựng nội dung về Phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc; trình tự, thủ tục xử lý hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc. 

     Như vậy kể từ thời điểm ngày 01 tháng 01 năm 2021, Bộ luật Lao động 2019 có hiệu lực thì vấn đề phòng, chống quấy rối tình dục sẽ là một nội dung bắt buộc phải có trong nội quy lao động.

     Tuy nhiên, làm sao để xác định một hành vi được coi là quấy rối tình dục thì Bộ luật Lao động lại chưa chỉ rõ, quy định mới chỉ dừng ở mức chung chung chứ chưa có hướng dẫn rõ ràng, điều này cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp và người lao động để xác định. 

     Hiện nay, Chính phủ đã ban hành dự thảo lấy ý kiến về Nghị định Quy định về chính sách đối với lao động nữ và bảo đảm bình đẳng giới, trong đó xác định những hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc. Nếu dự thảo được thông qua thì đây sẽ là một trong những cơ sở để bảo vệ quyền lợi cho người lao động. 

     Trong thời gian chờ đợi những hướng dẫn cụ thể từ phía các cơ quan lập pháp, người sử dụng lao động và người lao động có thể tham khảo các bộ quy tắc ứng xử về quấy rối tình dục tại nơi làm việc của Hiệp hội xuất khẩu lao động ban hành. 

3. Người lao động phải làm gì để tự bảo vệ mình khi bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc

     Theo Bộ luật Lao động 2019, phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc; trình tự, thủ tục xử lý hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc là một trong những quy định bắt buộc phải có trong nội quy lao động.

    Do đó, khi có một ai đó thực hiện hành vi quấy rối tình dục với mình, người lao động có thể tố cáo với người sử dụng lao động. Khoản 2 Điều 125 Bộ luật Lao động 2019 có quy định người lao động có hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc được quy định trong nội quy lao động sẽ bị áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải

     Điều 35 Bộ luật Lao động có quy định như sau về đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động: 

Điều 35. Quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của người lao động

1. Người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nhưng phải báo trước cho người sử dụng lao động như sau:

a) Ít nhất 45 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn;

b) ít nhất 30 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ 12 tháng đến 36 tháng;

c) ít nhất 03 ngày làm việc nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn dưới 12 tháng;

d) Đối với một số ngành, nghề, công việc đặc thù thì thời hạn báo trước được thực hiện theo quy định của Chính phủ.

2. Người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không cần báo trước trong trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc theo thỏa thuận, trừ trường hợp quy định tại Điều 29 của Bộ luật này;

b) Không được trả đủ lương hoặc trả lương không đúng thời hạn, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 97 của Bộ luật này;

c) Bị người sử dụng lao động ngược đãi, đánh đập hoặc có lời nói, hành vi nhục mạ, hành vi làm ảnh hưởng đến sức khỏe, nhân phẩm, danh dự; bị cưỡng bức lao động;

d) Bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc;

đ) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo quy định tại khoản 1 Điều 138 của Bộ luật này;

e) Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại Điều 169 của Bộ luật này, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác;

g) Người sử dụng lao động cung cấp thông tin không trung thực theo quy định tại khoản 1 Điều 16 của Bộ luật này làm ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng lao động.

     Như vậy, việc bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc là một trong những cơ sở để người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng mà không cần báo trước. 

     Đây được xem là giải pháp thiết thực và là sự tiến bộ của pháp luật để tạo tâm lý ổn định, thoải mái khi làm việc cho người lao động, góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả công việc.

     KẾT LUẬN: Như vậy, quấy rối tình dục tại nơi làm việc là một trong những quy định thể hiện sự tiến bộ trong nhận thức và xây dựng pháp luật. Mong là trong thời gian tới, pháp luật sẽ có thêm nhiều biện pháp cứng rắn hơn nữa để bảo vệ người lao động, tạo ra môi trường làm việc văn minh, hiệu quả. 

4. Tình huống tham khảo về quấy rối tình dục trong nội quy lao động

     Thưa Luật sư, hiện nay tôi có một vấn đề muốn nhờ Luật sư tư vấn:

     Tôi chuẩn bị thành lập công ty vào tháng 2 năm 2021 và đã chuẩn bị một bộ nội quy lao động theo Bộ luật Lao động 2012. Tuy nhiên, theo tôi được biết thì từ năm 2021 sẽ có nhiều thay đổi. Vậy tôi muốn hỏi Luật sư là trong nội quy lao động phải bổ sung những nội dung gì mới so với luật cũ không.  

     Tôi mong nhận được câu trả lời từ Luật sư. Tôi xin cảm ơn. 

Căn cứ pháp lý:

  • Bộ luật Lao động 2019

     Theo thông tin mà chúng tôi nhận được, hiện nay bạn đang có nhu cầu tìm hiểu về nội quy lao động, chúng tôi xin đưa ra quan điểm tư vấn như sau:

4.1. Nội quy lao động theo Bộ luật Lao động 2019 

       Điều 128 Bộ luật Lao động 2019 có quy định như sau về nội quy lao động:

Điều 118. Nội quy lao động

1. Người sử dụng lao động phải ban hành nội quy lao động, nếu sử dụng từ 10 người lao động trở lên thì nội quy lao động phải bằng văn bản.

2. Nội dung nội quy lao động không được trái với pháp luật về lao động và quy định của pháp luật có liên quan. Nội quy lao động bao gồm những nội dung chủ yếu sau đây:

a) Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi;

b) Trật tự tại nơi làm việc;

c) An toàn, vệ sinh lao động;

d) Phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc; trình tự, thủ tục xử lý hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc;

đ) Việc bảo vệ tài sản và bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động;

e) Trường hợp được tạm thời chuyển người lao động làm việc khác so với hợp đồng lao động;

g) Các hành vi vi phạm kỷ luật lao động của người lao động và các hình thức xử lý kỷ luật lao động;

h) Trách nhiệm vật chất;

i) Người có thẩm quyền xử lý kỷ luật lao động.

3. Trước khi ban hành nội quy lao động hoặc sửa đổi, bổ sung nội quy lao động, người sử dụng lao động phải tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.

4. Nội quy lao động phải được thông báo đến người lao động và những nội dung chính phải được niêm yết ở những nơi cần thiết tại nơi làm việc.

5. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.

 

     Như vậy, kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2021, những nội dung bắt buộc phải có trong nội quy lao động bao gồm: 

  • Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi;
  • Trật tự tại nơi làm việc;
  • An toàn, vệ sinh lao động;
  • Phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc; trình tự, thủ tục xử lý hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc;
  • Việc bảo vệ tài sản và bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động;
  • Trường hợp được tạm thời chuyển người lao động làm việc khác so với hợp đồng lao động;
  • Các hành vi vi phạm kỷ luật lao động của người lao động và các hình thức xử lý kỷ luật lao động;
  • Trách nhiệm vật chất;
  • Người có thẩm quyền xử lý kỷ luật lao động.

4.2. Điểm mới về quấy rối tình dục trong nội quy lao động

Theo quy định trên thì ngoài những nội dung đã được quy định từ trước đó như thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ nơi, an toàn vệ sinh lao động, trách nhiệm vật chất… thì Bộ luật lao động 2019 yêu cầu bổ sung thêm 3 nội dung sau:

  • Phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc; trình tự, thủ tục xử lý hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc;
  • Trường hợp được tạm thời chuyển người lao động làm việc khác so với hợp đồng lao động;
  • Người có thẩm quyền xử lý kỷ luật lao động.

     Trong đó, nội dung đặc biệt quan trọng là vấn đề liên quan đến phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc. Đây được xem là một trong những nội dung quan trọng và tiến bộ của Bộ luật Lao động. Do đó, bạn cần điều chỉnh lại các nội dung trong nội quy lao động để phù hợp với tiêu chí và quy định của pháp luật. 

Dịch vụ hỗ trợ khách hàng về quấy rối tình dục tại nơi làm việc:

Tư vấn qua Tổng đài 19006500: Đây là hình thức tư vấn được nhiều khách hàng sử dụng nhất, vì bạn có thể đặt thêm các câu hỏi về biện pháp bảo vệ bản thân, thủ tục tố cáo, chấm dứt hợp đồng khi bị xâm phạm. Chỉ sau một vài câu hỏi của Luật Sư, vấn đề của bạn sẽ được giải quyết; bạn có thể gọi cho Luật Toàn Quốc vào bất cư thời gian nào chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn cho bạn.

Tư vấn qua Email: Bạn có thể gửi Email câu hỏi liên quan đến lịch nghỉ tết âm lịch năm 2021 hoặc các câu hỏi khác về địa chỉ: lienhe@luattoanquoc.com chúng tôi sẽ biên tập và trả lời qua Email cho bạn. Tuy nhiên việc trả lời qua Email sẽ mất nhiều thời gian và không thể diễn tả được hết ý của câu hỏi vì vậy bạn nên gọi cho Luật Toàn Quốc để được tư vấn tốt nhất.

Tư vấn trực tiếp: Nếu bạn sắp xếp được công việc và thời gian bạn có thể đến trực tiếp Công ty Luật Toàn Quốc để được tư vấn. Lưu ý trước khi đến bạn nên gửi câu hỏi, tài liệu kèm theo và gọi điện đặt lịch hẹn tư vấn trước để Luật Toàn Quốc sắp xếp Luật Sư tư vấn cho bạn, khi đi bạn nhớ mang theo hồ sơ.

 Luật Toàn Quốc xin chân thành cảm ơn./.

 Chuyên viên: Hải Quỳnh