Cách tính bảo hiểm xã hội một lần theo quy định pháp luật

Cách tính bảo hiểm xã hội một lần theo quy định pháp luật: Mức hưởng và thủ tục hưởng bảo hiểm xã hội một lần mới nhất hiện nay

Câu hỏi của bạn:

    Thưa Luật sư, tôi có một câu hỏi muốn nhờ Luật sư tư vấn giúp như sau: Tôi có tham gia bảo hiểm xã hội trong suốt thời gian làm việc tại công ty, bây giờ tôi muốn hưởng bảo hiểm xã hội nhưng vẫn chưa hiểu rõ về cách tính bảo hiểm xã hội một lần. Rất mong nhận được sự tư vấn của Luật sư, tôi xin chân thành cảm ơn!

Câu trả lời của Luật sư:

    Chào bạn, Luật Toàn Quốc xin cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi về cách tính bảo hiểm xã hội một lần, chúng tôi xin đưa ra quan điểm tư vấn về vấn đề này như sau:

Căn cứ pháp lý:

1. Những điều cần biết về bảo hiểm xã hội một lần

     Nhằm đảm bảo công tác an sinh xã hội của đất nước, việc tham gia bảo hiểm xã hội không chỉ là quyền mà còn là nghĩa vụ đối với người sử dụng lao động và người lao động. Khi tham gia bảo hiểm xã hội, người lao động sẽ được hưởng những quyền lợi phù hợp với các chế độ bảo hiểm tương đương với mức tham gia bảo hiểm khi phát sinh các sự kiện hưởng bảo hiểm theo quy định của pháp luật. Trong một số trường hợp, người lao động có thể lựa chọn hưởng bảo hiểm xã hội một lần cho toàn bộ số năm đã tham gia bảo hiểm. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu và nắm rõ về các quy định liên quan đến hưởng bảo hiểm xã hội một lần.  

1.1. Bảo hiểm xã hội một lần là gì?

    Theo quy định hiện nay, bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội. 

     Trên cơ sở đó, khi hết độ tuổi lao động, người lao động có thể lựa chọn hưởng lương hưu hàng tháng khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật. Trường hợp không đủ điều kiện hưởng lương hưu hàng tháng hoặc người lao động không có nhu cầu hưởng lương hưu hàng tháng hoặc trong các trường hợp khác theo uy định của pháp luật, người lao động có nhu cầu có thể hưởng bảo hiểm xã hội một lần. 

1.2. Điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần

     Theo quy định tại khoản 1 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 sửa đổi bởi khoản 1 Điều 219 Bộ luật Lao động năm 2019 và khoản 1 Điều 1 Nghị quyết số 93/2015/QH13, người lao động được rút bảo hiểm xã hội một lần khi thuộc một trong các trường hợp sau:

  •  Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội;
  • Ra nước ngoài để định cư;
  • Lao động nữ là cán bộ, công chức xã hoặc hoạt động không chuyên trách ở cấp xã từ đủ 55 tuổi 04 tháng (năm 2021) mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;
  •  Đang mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;
  • Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, học viên quân đội, công an,… khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu;
  • Tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc sau 01 năm nghỉ việc hoặc tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện sau 01 năm không tiếp tục đóng mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội.

2. Cách tính bảo hiểm xã hội một lần

     Bản chất của việc hưởng bảo hiểm xã hội là dựa trên nguyên tắc có đóng góp, có hưởng thụ. Do đó mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người lao động sẽ phụ thuộc vào số năm tham gia cũng như mức tiền mà người đó đã đóng góp vào quỹ bảo hiểm theo chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc hoặc tự nguyện.

   – Đối với người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc:

     Khoản 2 Điều 8 Nghị định 115/2015/NĐ-CP quy định về cách tính bảo hiểm xã hội một lần dựa trên số năm đã đóng BHXH, cụ thể cứ mỗi năm được tính bằng:

    – 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014;

    – 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi.

    – Trường hợp người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 01 năm thì mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính bằng 22% các mức tiền lương tháng đã đóng bảo hiểm xã hội , mức hưởng tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội .

Lưu ý:

    Thời gian đóng bảo hiểm xã hội có tháng lẻ thì từ 01 – 06 tháng được tính là ½ năm, từ 07 – 11 tháng được tính là 01 năm.

    Trường hợp tính đến trước 01/01/2014 nếu thời gian đóng bảo hiểm xã hội có tháng lẻ thì những tháng lẻ đó được chuyển sang giai đoạn đóng bảo hiểm xã hội từ 01/01/2014 trở đi.

    Điều 19 Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH quy định về cách tính số tiền bảo hiểm xã hội một lần được xác định theo công thức cụ thể như sau:

Mức hưởng

=

(1,5 x Mbqtl x Thời gian đóng BHXH trước năm 2014)

+

(2 x Mbqtl x Thời gian đóng BHXH sau năm 2014)

Trong đó, Mbqtl là mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH và được xác định theo công thức:

Mbqtl

=

(Số tháng đóng BHXH x Tiền lương tháng đóng BHXH x Mức điều chỉnh hàng năm)

:

Tổng số tháng đóng BHXH

    Đối với người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện

     Điều 6 Thông tư 01/2016/TT-BLĐTBXH hướng dẫn cụ thể cách tính tiền bảo hiểm xã hội một lần đối với người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện như sau:

Mức hưởng = (1,5 x Mbqtl x Thời gian đóng BHXH trước năm 2014) + (2 x Mbqtl x Thời gian đóng BHXH sau năm 2014) Số tiền nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện

     Trong đó:

  • Trường hợp mắc các bệnh nguy hiểm đến tính mạng theo quy định không bị trừ số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện.
  • Số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện (áp dụng từ ngày 01/01/2018) được tính bằng tổng số tiền Nhà nước hỗ trợ của từng tháng đã đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện.
  • Mức bình quân tiền lương được tính giống với cách tính đôi với người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc với hệ số điều chỉnh theo quy định của pháp luật.

     Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 01 năm được tính bằng 22% các mức thu nhập tháng đã đóng bảo hiểm xã hội , trừ đi số tiền nhà nước hỗ trợ đóng. Mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội .

3. Thủ tục hưởng bảo hiểm xã hội một lần

Người lao động đủ điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần cần thực hiện thủ tục theo hướng dẫn dưới đây để nhận tiền bảo hiểm:

3.1. Hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần

    Căn cứ Quyết định 222/QĐ-BHXH ban hành ngày 25/02/2021, người lao động có nhu cầu hưởng bảo hiểm xã hội một lần cần chuẩn bị hồ sơ đề nghị nhận bảo hiểm xã hội một lần bao gồm những giấy tờ sau:

  • Đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo mẫu (Mẫu số 14-HSB).
  • Bản chính Sổ bảo hiểm xã hội.
  • Đối với người ra nước ngoài để định cư phải nộp thêm bản sao Giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ sau đây:

     + Hộ chiếu do nước ngoài cấp.

     + Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp có xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài.

     + Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp.

  •  Trường hợp bị mắc những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như: Ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS thì có thêm trích sao/tóm tắt hồ sơ bệnh án thể hiện tình trạng không tự phục vụ được; nếu bị mắc các bệnh khác thì thay bằng Biên bản giám định mức suy giảm từ 81% khả năng lao động trở lên của Hội đồng giám định y khoa thể hiện tình trạng không tự phục vụ được
  • Trường hợp thanh toán phí giám đinh y khoa thì có thêm hóa đơn, chứng từ thu phí giám định kèm theo bản chính bảng kê các nội dung giám định của cơ sở thực hiện giám định y khoa.
  • Bản chính Bản khai cá nhân về thời gian, địa bàn phục vụ trong Quân đội có hưởng phụ cấp khu vực (Mẫu số 04B – HBQP ban hành kèm theo Thông tư 136/2020/TT-BQP ngày 29/10/2020) đối với người có thời gian phục vụ trong Quân đội trước ngày 01/01/2007 tại địa bàn có hưởng phụ cấp khu vực mã sổ bảo hiểm xã hội không thể hiện đầy đủ thông tin làm căn cứ tính phụ cấp khu vực.

3.2. Thời gian giải quyết hưởng bảo hiểm xã hội một lần

     Theo quy định hiện nay, thời gian giải quyết hưởng bảo hiểm xã hội một lần tối đa là 05 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan bảo hiểm xã hội nhận đủ hồ sơ theo quy định.

    Khi đó, người lao động nhận kết quả giải quyết hưởng bảo hiểm gồm:

  • Hồ sơ giấy tờ liên quan: theo hình thức đã đăng ký (Trực tiếp tại cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc qua giao dịch điện tử);
  • Tiền trợ cấp trực tiếp tại cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc thông qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc thông qua tài khoản cá nhân. Trường hợp ủy quyền cho người khác lĩnh thay, thực hiện theo quy định tại thủ tục ủy quyền lĩnh thay các chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp hoặc bản chính Hợp đồng ủy quyền theo quy định của pháp luật.

3.3. Nơi nhận hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần

      Để được hưởng bảo hiểm xã hội một lần, người có nhu cầu nộp hồ sơ tại cơ quan bảo hiểm xã hội quận/huyện hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội tỉnh đối với trường hợp bảo hiểm xã hội được phân cấp giải quyết hưởng bảo hiểm xã hội một lần tại nơi cư trú (nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú).

4. Tình huống tham khảo:

    Thưa Luật sư, tôi có câu hỏi muốn nhờ Luật sư tư vấn giúp như sau: Tôi làm việc trong công ty A theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, làm việc trong điều kiện lao động bình thường. Cuối tháng 12 năm nay, tôi đủ tuổi về hưu theo quy định của pháp luật. Tính đến thời điểm đó, thời gian tham gia bảo hiểm xã hội của tôi là 18 năm. Tôi mong muốn được hưởng lương hưu hàng tháng nhưng theo tôi được biết, nếu thời gian tham gia bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm thì sẽ không được hưởng chế độ lương hưu. Tôi hiểu như vậy thì có đúng không. Rất mong nhận được phản hồi của Luật sư! Tôi xin chân thành cảm ơn!

     Điều 54 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định về điều kiện hưởng lương hưu hàng tháng như sau:

Điều 54. Điều kiện hưởng lương hưu

1. Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, g, h và i khoản 1 Điều 2 của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên thì được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi;

b) Nam từ đủ 55 tuổi đến đủ 60 tuổi, nữ từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

c) Người lao động từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên mà trong đó có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò;

d) Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

2. Người lao động quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 2 của Luật này nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Nam đủ 55 tuổi, nữ đủ 50 tuổi, trừ trường hợp Luật sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam, Luật công an nhân dân, Luật cơ yếu có quy định khác;

b) Nam từ đủ 50 tuổi đến đủ 55 tuổi, nữ từ đủ 45 tuổi đến đủ 50 tuổi và có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên;

c) Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

3. Lao động nữ là người hoạt động chuyên trách hoặc không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn tham gia bảo hiểm xã hội khi nghỉ việc mà có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm đóng bảo hiểm xã hội và đủ 55 tuổi thì được hưởng lương hưu.                                                       

4. Chính phủ quy định điều kiện về tuổi hưởng lương hưu đối với một số trường hợp đặc biệt; điều kiện hưởng lương hưu của các đối tượng quy định tại điểm c và điểm d khoản 1, điểm c khoản 2 Điều này.

     Như vậy, theo quy định của pháp luật, người lao động làm việc trong điều kiện lao động bình thường muốn hưởng lương hưu hàng tháng phải đáp ứng đủ hai điều kiện sau:

    – Thứ nhất là đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật.

    – Thứ hai là có số năm tham gia bảo hiểm xã hội từ đủ 20 năm trở lên.

     Trường hợp của bạn làm việc trong điều kiện lao động bình thường, đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật và có 18 năm tham gia bảo hiểm xã hội thì trường hợp này bạn đủ điều kiện để hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần theo quy định tại Khoản 1 Điều 60 Luật bảo hiểm xã hội 2014. Trong trường hợp bạn không muốn nhận bảo hiểm xã hội 1 lần mà muốn được hưởng lương hưu hàng tháng theo chế độ hưu trí thì bạn có thể thực hiện theo một trong hai cách sau:

    Một là bảo lưu thời gian tham gia bảo hiểm xã hội và sau đó tiếp tục tham gia bảo hiểm tự nguyện hàng tháng cho tới khi đủ 20 năm tham gia bảo hiểm xã hội.

     Hai là tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và thực hiện đóng bảo hiểm xã hội 1 lần cho thời gian còn thiếu là hai năm.

Câu hỏi thường gặp về cách tính bảo hiểm xã hội một lần:

Có nên hưởng bảo hiểm xã hội một lần không?

Trả lời: 

      Tùy vào nhu cầu của người lao động cũng như phải đảm bảo các điều kiện theo quy định. 

     Trường hợp người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu hàng tháng thì cần cần cân nhắc thật kỹ trước khi quyết định hưởng bảo hiểm xã hội một lần. Việc hưởng bảo hiểm xã hội một lần chỉ phù hợp với những trường hợp chưa đủ tuổi hưởng lưu hưu mà gặp phải những trường hợp bất khả kháng. Trường hợp đủ điều kiện hưởng lương hưu hàng tháng thì việc hưởng bảo hiểm theo chế độ này sẽ đem lại lợi ích lâu dài cho người lao động hơn.

    Tóm lại, bảo hiểm xã hội là một trong những chính sách an sinh xã hội lâu dài, chính vì vậy, trừ trường hợp bất khả kháng, người tham gia nên cân nhắc việc nhận bảo hiểm xã hội 1 lần để đảm bảo cuộc sống về sau.

Dịch vụ hỗ trợ khách hàng về cách tính bảo hiểm xã hội một lần:

Tư vấn qua điện thoại : Đây là hình thức tư vấn được nhiều khách hàng sử dụng nhất, vì bạn có thể đặt thêm các câu hỏi về cách tính bảo hiểm xã hội một lần như hệ số tính bảo hiểm xã hội một lần là gì, cách tính bảo hiểm xã hội hàng tháng, app tính bảo hiểm xã hội một lần là gì?…. Chỉ sau một vài câu hỏi của Luật Sư, vấn đề của bạn sẽ được giải quyết; bạn có thể gọi cho Luật Toàn Quốc vào bất cứ thời gian nào chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn cho bạn.

Tư vấn qua Email: Bạn có thể gửi Email câu hỏi về cách tính bảo hiểm xã hội một lần về địa chỉ: lienhe@luattoanquoc.com chúng tôi sẽ biên tập và trả lời qua Email cho bạn. Tuy nhiên việc trả lời qua Email sẽ mất nhiều thời gian và không thể diễn tả được hết ý của câu hỏi vì vậy bạn nên gọi cho Luật Toàn Quốc để được tư vấn tốt nhất.

      Luật Toàn Quốc xin chân thành cảm ơn./.

Chuyên viên: Nguyễn Kiều