Xử lý hành vi trốn khỏi nơi cách ly khi dịch bệnh Covid-19

Việc xử lý hành vi trốn khỏi nơi cách ly được áp dụng theo quy định tại Công văn 45/2020/TANDTC-PC và BLHS 2015, sửa đổi bổ sung 2017

XỬ LÝ HÀNH VI TRỐN KHỎI NƠI CÁCH LY

Câu hỏi của bạn về vấn đề xử lý hành vi trốn khỏi nơi cách ly:

     Thưa Luật sư, tôi có câu hỏi muốn nhờ Luật sư tư vấn giúp như sau: Nếu một người thuộc diện bị cách ly bắt buộc trong thời điểm xảy ra dịch bệnh Covid-19 mà trốn khỏi nơi cách ly đó thì phạm tội gì? Rất mong Luật sư giải đáp giúp, tôi xin chân thành cảm ơn!

Câu trả lời của luật sư về vấn đề xử lý hành vi trốn khỏi nơi cách ly:

      Chào bạn! Luật Toàn Quốc cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi về vấn đề xử lý hành vi trốn khỏi nơi cách ly, chúng tôi xin đưa tư ra quan điểm tư vấn vấn về vấn đề xử lý hành vi trốn khỏi nơi cách ly như sau:

1. Căn cứ pháp lý về xử lý hành vi trốn khỏi nơi cách ly:

2. Nội dung tư vấn về xử lý hành vi trốn khỏi nơi cách ly:

     Hiện nay, dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến rất phức tạp, để tránh dịch bệnh bùng phát và lây lan nhanh trên diện rộng, Nhà nước đã tổ chức thực hiện việc cách ly đối với cả những người nhiễm bệnh và những người có tiếp xúc với họ. Việc làm này đang mang lại hiệu quả tích cực trong công tác phòng chống dịch bệnh ở nước ta. Tuy nhiên, có một số người đã đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích quốc gia và có hành vi trốn khỏi nơi cách ly. Việc làm này đã gây không ít phẫn nộ trong quần chúng nhân dân và có thể gây ảnh hưởng lớn đến công tác phòng chống dịch của Nhà nước. Vậy có chế tài nào đối với những người thực hiện hành vi này hay không?

2.1 Hành vi trốn khỏi nơi cách ly phạm tội gì?

     Tại mục 1.2 Công văn 45/2020/TANDTC-PC quy định:

1.2. Người chưa bị xác định mắc bệnh Covid-19 nhưng sống trong khu vực đã có quyết định cách ly, quyết định phong tỏa thực hiện một trong các hành vi sau đây gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng trở lên do phát sinh chi phí phòng, chống dịch bệnh thì bị xử lý về tội vi phạm quy định về an toàn ở nơi đông người theo quy định tại Điều 295:

a) Trốn khỏi khu vực bị cách ly, khu vực bị phong tỏa;

b) Không tuân thủ quy định cách ly;

c) Từ chối, trốn tránh việc áp dụng biện pháp cách ly, cưỡng chế cách ly;

d) Không khai báo y tế, khai báo không đầy đủ hoặc khai báo gian dối.

     Do đó, đối với hành vi trốn khỏi nơi cách ly gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng trở lên do phát sinh chi phí phòng, chống dịch bệnh thì bị xử lý hình sự về tội vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người. Bên cạnh đó, người thực hiện một số hành vi khác cũng bị xử lý về tội này như: không tuân thủ quy định cách ly, từ chối, trốn tránh việc áp dụng biện pháp cách ly, cưỡng chế cách ly; không khai báo y tế, khai báo không đầy đủ hoặc khai báo gian dối.

Việc nhận biết tội phạm này được thể hiện qua 4 yếu tố cấu thành tội phạm như sau:

  • Về chủ thể:
    • Chủ thể của tội vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người nói chung có thể là những người bình thường hoặc những người giữ chức vụ  quyền hạn, đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
    • Đối với hành vi trốn khỏi nơi cách ly thì chủ thể là những người đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, tuy chưa bị mắc bệnh Covid-19 nhưng thuộc diện phải cách ly theo dõi để tránh lây lan dịch bệnh trong cộng đồng.
  • Về khách thể: tội phạm xâm phạm an toàn công cộng, cụ thể là xâm phạm sức khỏe, tính mạng, tài sản của công dân, tài sản của Nhà nước do phát sinh chi phí phòng, chống dịch bệnh.
  • Về mặt khách quan: 
    • Hành vi phạm tội của tội phạm này nói chung bao gồm ba loại hành vi: vi phạm các quy định về an toàn trong lao động sản xuất; vi phạm các quy định về vệ sinh lao động; vi phạm các quy định về an toàn ở những nơi đông người. Với hành vi cụ thể được xác định là bỏ trốn khỏi khu vực cách ly theo yêu cầu của các cơ quan có thẩm quyền. 
    • Hậu quả của hành vi là yếu tố bắt buộc để xác định tội phạm khi thực hiện hành vi trốn khỏi nơi cách ly: đó là gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng trở lên do phát sinh chi phí phòng, chống dịch bệnh; 
  • Về mặt chủ quan: tội phạm được thực hiện với lỗi vô ý, do người thực hiện hành vi này không mong muốn hậu quả xảy ra mà tin hậu quả đó không xảy ra hoặc không thấy trước hậu quả đó do quá cẩu thả.

     Như vậy, các chủ thể có năng lực trách nhiệm hình sự được pháp luật hình sự quy định mà thực hiện hành vi trốn khỏi nơi cách ly như mô tả của bạn, gây thiệt hại từ 100.000.000 đồng trở lên cho chi phí phòng chống dịch thì sẽ bị xử lý hình sự về tội vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người theo quy định Điều 295 Bộ luật hình sự. Chế tài xử lý đối với hành vi này được cụ thể hóa tại mục 2.2 dưới đây.

Xử lý hành vi trốn khỏi nơi cách ly

2.2. Mức hình phạt đối với hành vi trốn khỏi nơi cách ly

     Căn cứ Điều 295 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi 2017 quy định khung hình phạt đối với tội phạm này như sau:

Điều 295. Tội vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người

1. Người nào vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

a) Làm chết 02 người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 122% đến 200%;

c) Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng;

d) Là người có trách nhiệm về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 06 năm đến 12 năm:

a) Làm chết 03 người trở lên;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên;

c) Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên.

4. Vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người trong trường hợp có khả năng thực tế dẫn đến hậu quả quy định tại một trong các điểm a, b và c khoản 3 Điều này nếu không được ngăn chặn kịp thời, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

     Ngoài ra, tại mục 2 Công văn 45/2020/TANDTC-PC có hướng dẫn về việc áp dụng hình phạt, biện pháp tư pháp như sau:

2. Áp dụng hình phạt, biện pháp tư pháp

2.1 Áp dụng hình phạt nghiêm khắc đối với trường hợp phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng (như làm lây lan dịch bệnh cho từ 02 người trở lên, làm chết người…).

2.2. Áp dụng hình phạt chính là hình phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù nhưng cho hưởng án treo theo đúng quy định của pháp luật đối với trường hợp phạm tội chưa gây ra hậu quả hoặc gây hậu quả ít nghiêm trọng (như chưa làm lây lan dịch bệnh).

2.3. Ngoài việc áp dụng hình phạt chính, Tòa án xem xét áp dụng hình phạt bổ sung và biện pháp tư pháp theo quy định của Bộ luật Hình sự.

     Như vậy, căn cứ các quy định trên của pháp luật, khung hình phạt đối với người nào trốn khỏi nơi cách ly như sau:

  • Nếu gây hậu quả nghiêm trọng (như làm lây lan dịch bệnh cho từ 02 người trở lên, làm chết người…) thì có thể phải chịu khung hình phạt nặng nhất lên đến 12 năm tù.
  • Nếu gây hậu quả ít nghiêm trọng (như chưa làm lây lan dịch bệnh) thì có thể xem xét áp dụng hình phạt bằng tiền từ 20.000.000 đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù nhưng được hưởng án treo.
  • Ngoài các hình phạt chính người phạm tội còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là phạt tiền, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc thực hiện công việc nhất định     

Bài viết tham khảo 

    Để được tư vấn chi tiết về vấn đề xử lý hành vi trốn khỏi nơi cách ly khi xảy ra dịch bệnh Covid19 quý khách vui lòng liên hệ tới Tổng đài tư vấn Luật hình sự 24 /7: 19006500 để được tư vấn chi tiết hoặc gửi câu hỏi về Email: lienhe@luattoanquoc.com chúng tôi sẽ giải đáp toàn bộ câu hỏi của quý khách một cách tốt nhất.

      Luật Toàn Quốc xin chân thành cảm ơn

Chuyên viên: Nguyễn Thái