Biện pháp bắt buộc chữa bệnh theo quy định của bộ luật hình sự

Biện pháp bắt buộc chữa bệnh theo quy định của bộ luật hình sự 2019, áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh, biện pháp bắt buộc chữa bệnh

Biện pháp bắt buộc chữa bệnh 

Câu hỏi của bạn về biện pháp bắt buộc chữa bệnh:

     Chào luật sư, Xin hỏi luật sư theo quy định của bộ luật hình sự 2019 thì biện pháp bắt buộc chữa bệnh được quy định như thế nào? Mong sớm nhận được câu trả lời của luật sư. Tôi xin cảm ơn! 

Câu trả lời của luật sư về biện pháp bắt buộc chữa bệnh:

     Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi về biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Chúng tôi xin đưa ra quan điểm tư vấn của mình về biện pháp bắt buộc chữa bệnh theo quy định của bộ luật hình sự 2019 như sau: 

1. Căn cứ pháp lý về biện pháp bắt buộc chữa bệnh 

2. Nội dung tư vấn về biện pháp bắt buộc chữa bệnh

     Biện pháp bắt buộc chữa bệnh được thực hiện trong bất kỳ giai đoạn nào của quá trình tố tụng hình sự và đây không phải là một hình phạt theo quy định pháp luật. Tùy thuộc từng trường hợp mà biện pháp này được áp dụng. Nội dung tư vấn cụ thể về biện pháp bắt buộc chữa bệnh như sau:

  2.1. Quy định của pháp luật về bắt buộc chữa bệnh theo quy định của BLHS

     Căn cứ tại Điều 49, Bộ luật hình sự 2015 quy định về bắt buộc chữa bệnh như sau: 

   

Điều 49. Bắt buộc chữa bệnh

1. Đối với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi mắc bệnh quy định tại Điều 21 của Bộ luật này, Viện kiểm sát hoặc Tòa án căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh.

2. Đối với người phạm tội trong khi có năng lực trách nhiệm hình sự nhưng trước khi bị kết án đã mắc bệnh tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, Tòa án có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh, người đó có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.

3. Đối với người đang chấp hành hình phạt tù mà bị bệnh tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, Tòa án có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh, nếu không có lý do khác để miễn chấp hành hình phạt, thì người đó phải tiếp tục chấp hành hình phạt.

Thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù.” 

     Biện pháp bắt buộc chữa bệnh là biện pháp tư pháp đối với người phạm tội. Bắt buộc chữa bệnh là một biện pháp bắt buộc người phạm tội phải chữa bệnh trong một cơ sở chuyên khoa y tế do các cơ quan tiến hành tố tụng quyết định tùy theo giai đoạn tố tụng

Biện pháp bắt buộc chữa bệnh 

 2.2. Tư vấn cụ thể về biện pháp bắt buộc chữa bệnh theo quy định của bộ luật hình sự 2015

   2.2.1. Các trường hợp áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh 

     Căn cứ theo Điều 49, BLHS năm 2015 về biện pháp bắt buộc chữa bệnh thì các trường hợp áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh như sau: 

     – Áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh đối với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi mắc trọng bệnh tại Điều 21, BLHS 2015 về tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự là:

“Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự.”

=> Tức là trong trường hợp người phạm tội phạm tôi trong khi đang mắc bệnh về tâm thần hoặc bệnh khác làm cho khả năng nhận thức, điều khiển hành vi của người phạm tội bị mất. 

     – Trường hợp thứ hai mà luật áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh là đối với người phạm tội trong khi họ phạm tội mà năng lực trách nhiệm hình sự vẫn còn nhưng trước khi bị kết án thì người phạm tội đã mắc bệnh tới mức khiến cho khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình bị mất thì sẽ áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Tuy nhiên phải căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, Tòa án để đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh, người đó có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.

     – Trường hợp thứ ba là đối với người đang chấp hành hình phạt tù mà trong quá trình chấp hành hình phạt tù bị bệnh tới mức mất đi khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình thì sẽ áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Tuy nhiên sẽ căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, Tòa án để đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh thì người đó vẫn phải tiếp tục chấp hành hình phạt, trừ trường hợp có lý do khác để miễn chấp hành hình phạt. 

   2.2.2. Các cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh

     Căn cứ tại Điều 2, Điều 8 của Nghị định 64/2011/NĐ-CP về quy định về biện pháp bắt buộc chữa bệnh thì các cơ quan co thẩm quyền áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh gồm: 

  • Viện trưởng Viện kiểm sát đang thụ lý vụ án quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn truy tố
  • Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp với cơ quan điều tra đang thụ lý vụ án, quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra.
  • Chánh án hoặc Phó Chánh án Tòa án đang thụ lý vụ án hoặc thẩm phán Tòa án nhân dân cấp tỉnh hay Tòa án quân sự cấp quân khu trở lên được phân công làm chủ tọa phiên tòa, quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn xét xử.
  • Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh hoặc Tòa án quân sự cấp quân khu nơi người bị kết án phạt tù đang tại ngoại cư trú hoặc nơi có trại giam hay trại tạm giam đang giam giữ người bị kết án, quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh đối với người bị kết án trong giai đoạn thi hành án phạt tù.

   Như vậy, biện pháp bắt buộc chữa bệnh áp dụng đối với người phạm tội trong từng giai đoạn. Kết hợp giữa quản lý với điều trị, chăm sóc, phục hồi sức khỏe cho người bị bắt buộc chữa bệnh. Bảo đảm tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người bị bắt buộc chữa bệnh và ngăn ngừa họ thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội.

     Bài viết tham khảo:

     Để được tư vấn chi tiết về Biện pháp bắt buộc chữa bệnhquý khách vui lòng liên hệ tới tổng đài tư vấn pháp luật hình sự 24/7: 19006500 để được tư vấn chi tiết hoặc gửi câu hỏi về Email:lienhe@luattoanquoc.com. Chúng tôi sẽ giải đáp toàn bộ câu hỏi của quý khách một cách tốt nhất.

     Luật Toàn Quốc xin chân thành cảm ơn./.

Chuyên viên: Huyền Trang