Mua vét hàng hóa để thu lợi bất chính mùa Covid-19

Mua vét hàng hóa để thu lợi bất chính mùa Covid-19. Hành vi mua vét hàng hóa trong mùa dịch Covid-19 được xác định là tội danh gì

MUA VÉT HÀNG HÓA ĐỂ THU LỢI BẤT CHÍNH

Câu hỏi của bạn về mua vét hàng hóa để thu lợi bất chính

     Chào luật sư! Luật sư cho tôi hỏi hiện nay Covid-19 đã khiến cho nhiều cá nhân, doanh nghiệp rơi vào tình trạng khó khăn về tài chính cũng như nguồn nhân lực. Tuy nhiên có không ít những hành vi lợi dụng tình hình dịch bệnh để mua vét hàng hóa đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố là mặt hàng bình ổn giá để thu lợi bất chính. Vậy cho tôi hỏi đối với những hành vi nay được xác đinh là tội gì và bị xử lý thế nào theo quy định của pháp luật? Tôi xin cám ơn!

Câu trả lời của luật sư về mua vét hàng hóa để thu lợi bất chính

     Chào bạn, Luật Toàn Quốc xin cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi về mua vét hàng hóa để thu lợi bất chính, chúng tôi xin đưa ra quan điểm tư vấn về mua vét hàng hóa để thu lợi bất chính như sau:

1. Cơ sở pháp lý về mua vét hàng hóa để thu lợi bất chính

2. Nội dung tư vấn về mua vét hàng hóa để thu lợi bất chính

    Theo yêu cầu tư vấn bạn muốn biết hiện nay hành vi mua vét hàng hóa để thu lợi bất chính bị xử phạt như thế nào. Đối với yêu cầu tư vấn này chúng tôi xin đưa ra quan điểm tư vấn như sau:

2.1. Quy định tội danh về hành vi mua vét hàng hóa để thu lợi bất chính 

       Theo mục 1.8 Công văn 45/TANDTC-PC quy định:

Người có hành vi lợi dụng sự khan hiếm hoặc tạo sự khan hiếm giả tạo trong tình hình dịch bệnh Covid-19 để mua vét hàng hóa đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố là mặt hàng bình ổn giá hoặc hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính thì bị xử lý về tội đầu cơ theo quy định tại Điều 196.

     Như vậy tại thời điểm Dịch Covid-19 đang diễn ra phức tạp, hành vi lợi dụng sự khan hiếm hoặc tạo sự khan hiếm giả tạo để mua vét hàng hóa đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố là mặt hàng bình ổn giá hoặc hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính thì bị xử lý về tội đầu cơ.

      Đầu cơ được hiểu là việc lợi dụng cơ chế tự phát của thị trường để hoạt động mua bán thu lãi mau chóng và dễ dàng. Trong luật hình sự, đầu cơ được hiểu là hành vi lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc tình hình khó khăn về kinh tế mua vét hàng hóa có số lượng lớn nhằm bán lại thu lợi bất chính.

Các yếu tố cấu thành tội đầu cơ

  • Mặt khách quan  

       Có hành vi lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm hàng hóa một cách giả tạo trong tình hình dịch bệnh Covid-19 để mua vét hàng hóa (được coi là khan hiếm) có số lượng lớn nhằm bán lại thu lợi bất chính.

       Lợi dụng tình hình khan hiếm. Được hiểu là do điều kiện dịch bệnh Covid, một số loại hàng hóa không đủ cung ứng cho thị trường (ví dụ: khẩu trang y tế, nước rửa tay sát khuẩn…) dẫn đến bị khan hiếm, người phạm tội đã mua vét những hàng hóa bị khan hiếm đó nhằm để bán lại thu lợi bất chính.

       Tạo ra sự khan hiếm giả tạo. Được hiểu là trong tình hình dịch bệnh mặc dù các loại hàng hóa cần thiết không bị thiếu nhưng lợi dụng tình hình này người phạm tội đã tích trữ hàng hóa, găm hàng để tạo ra sự khan hiếm giả tạo để mua vét hàng hóa nhằm để bán lại thu lợi bất chính.

      Mua vét hàng hóa được hiểu là hành vi mua hàng để dự trữ với mục đích đẩy giá cao lên để bán thu lợi bất chính.

     Số lượng hàng hóa phải là có số lượng lớn (theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền). Nếu số lượng không lớn thì không đủ yếu tố cấu thành tội này. Việc có bán lại hàng hóa hay chưa, có thu lợi hay chưa không phải là dấu hiệu cấu thành bắt buộc.

     Gây hậu quả nghiêm trọng. Đây là dấu hiệu cấu thành cơ bản. Việc mua vét hàng hóa bán lại nhằm thu lợi bất chính như nêu trên mà không gây hậu quả nghiêm trọng thì cũng không đủ cơ sở để truy cứu trách nhiệm hình sự.

      Việc gây hậu quả nghiêm trọng ở đây được thể hiện như làm rối loạn thị trường, đẩy giá cả tăng vọt dẫn đến Nhà nước không kiểm soát được, làm ảnh hưởng đến uy tín của Nhà nước, gây hoang mang lo sợ trong một bộ phận nhân dân …

  • Khách thể

       Hành vi đầu cơ nêu trên xâm phạm đến hoạt động quản lý thị trường và các chính sách kinh tế – xã hội của Nhà nước trong tình hình dịch bệnh Covid-19

  • Mặt chủ quan

      Người phạm tội thực hiện tội phạm này với lỗi cố ý.

      Mục đích nhằm bán lại thu lợi bất chính là dấu hiệu cấu thành cơ bản của tội này. Nếu việc mua vét hàng hóa không có mục đích bán lại thu lợi bất chính như mua vét để cứu trợ, để tặng cho các tổ chức cá nhân với mục đích từ thiện thì không cấu thành tội này.

  • Chủ thể

      Chủ thể của tội đầu cơ là bất kỳ người nào, pháp nhân nào có năng lực trách nhiệm hình sự.

            Mua vét hàng hóa để thu lợi bất chính

2.2. Hình phạt pháp luật quy định đối với tội đầu cơ

      Theo quy định tại tại điều 196 Bộ luật hình sự 2015:

Điều 196. Tội đầu cơ

1. Người nào lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc tình hình khó khăn về kinh tế mua vét hàng hóa thuộc danh mục mặt hàng bình ổn giá hoặc thuộc danh mục hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Hàng hóa trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng;

b) Thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

c) Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

d) Hàng hóa trị giá từ 1.500.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng;

đ) Thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;

e) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 1.500.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

a) Hàng hóa trị giá 3.000.000.000 đồng trở lên;

b) Thu lợi bất chính 1.000.000.000 đồng trở lên;

c) Tái phạm nguy hiểm.

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

5. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị xử phạt như sau:

a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;

b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng;

c) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 4.000.000.000 đồng đến 9.000.000.000 đồng;

d) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, cấm kinh doanh, hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.

     Như vậy, mức xử phạt đối với hành vi đầu cơ hàng hóa sẽ phụ thuộc vào số lượng hàng hóa người đó mua vét gây ảnh hưởng đến thị trường.

      KẾT LUẬN: Đối với hành vi mua vét hàng hóa đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố là mặt hàng bình ổn giá để thu lợi bất chính được xác định là tội đầu cơ. Mức độ xử phạt sẽ dựa vào giá trị hàng hóa đầu cơ. Có thể sẽ bị xử phạt hành chính (phạt tiền) hoặc bị xử phạt hình sự (xử phạt tù) theo quy định của pháp luật.

 Bài viết tham khảo: 

        Để được tư vấn chi tiết về Mua vét hàng hóa để thu lợi bất chính, quý khách vui lòng liên hệ tới Tư vấn luật hình sự 2015 Luật Toàn Quốc gọi 19006500 để được tư vấn chi tiết hoặc gửi câu hỏi về Email: lienhe@luattoanquoc.com. Chúng tôi sẽ giải đáp toàn bộ câu hỏi của quý khách một cách tốt nhất.

   Luật Toàn Quốc xin chân thành cảm ơn./.

                                                                                                                    Chuyên viên: Hoài Thương