Con dâu có quyền đòi chia di sản thừa kế của bố mẹ chồng không?

Con dâu có quyền đòi chia di sản thừa kế của bố mẹ chồng không? Gia đình tôi có 6 anh chị em, có 3 gái và 3 con trai. Những năm 1982, 1983 có 2 anh em trai

CON DÂU CÓ QUYỀN ĐÒI CHIA DI SẢN THỪA KẾ CỦA BỐ MẸ CHỒNG KHÔNG?

Câu hỏi của bạn:

     Chào Luật sư, tôi muốn xin tư vấn một vấn đề về tài sản thừa kế, mong Luật sư tư vấn giúp.

     Gia đình tôi có 6 anh chị em, có 3 gái và 3 con trai. Những năm 1982, 1983 có 2 anh em trai đi học và công tác xa nhà. Trong những năm đó, bố mẹ tôi đã thống nhất: Nhà có 3 anh em trai, 2 người đi công tác còn 1 phải ở nhà trông nom bố mẹ và gánh vác công việc gia đình, thừa hưởng tài sản đất đai nhà cửa của bố mẹ. Những  năm sau đó các chị gái đã đi lấy chồng. Năm 1996, bố tôi mất, không để lại di chúc, năm 2010 mẹ tôi mất cũng không để lại di chúc gì. Trong suốt thời gian đó đến nay anh chị em không có ý kiến gì về tài sản, đất đai của bố mẹ để lại vẫn thống nhất để lại cho người ở nhà nuôi bố mẹ và lo công to việc lớn trong gia đình  trông nom quản lý.

     Đến đầu tháng 5/2017, chị dâu tôi đưa anh trai cả về quê đòi phân chia đất đai cho anh chị. Vì anh tôi bị tai biến mạch máu não, liệt ½ người không đi lại được và không nói được. Số tài sản và đất hiện anh trai thứ 2 đang trông nom và quản lý. Hiện tại vợ chồng anh trai cả vẫn có nhà cửa, ở nơi công tác, trong thời gian anh chị xây dựng nhà và mua đất ở nơi khác bố mẹ tôi đã cấp cho tiền nhưng không làm giấy.

     Tôi xin Luật sư tư vấn cho chúng tôi:

  1. Chị dâu tôi có được phép làm như vậy không? Trong khi tất cả các anh chị em tôi từ trước tới nay và cả bây giờ, trừ anh trai cả không nói được, đã đồng ý để anh thứ 2 đã vất vả trông nom bố mẹ hiện tại trông nom và quản lý các tài sản các công việc gia đình.
  2. Chị dâu tôi nói về xin đất để ở quê sống nốt những ngày cuối đời không về nơi ở hiện tại nữa. Anh chị em chúng tôi đã đồng ý đo cho 150 m2 đất trong tổng số 1080 m2 đất hiện tại, nhưng chị dâu tôi ko đồng ý đòi chia làm 4 và chị ấy lấy 2 phần (một phần là đất hương hoả dành cho con trưởng, một phần là tổng số đất chia cho 3 người con trai) còn các chị gái không được hưởng gì.

     Vậy tôi xin Luật sư tư vấn giúp cách phân chia trong trường hợp của gia đình tôi. Tôi xin cám ơn!

Câu trả lời của Luật sư:

     Chào bạn! Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Phòng tư vấn luật qua email- Luật Toàn quốc. Chúng tôi xin đưa ra quan điểm tư vấn như sau: 

Căn cứ pháp lý:

Nội dung tư vấn:

  1. Chị dâu tôi có được phép làm như vậy không?

     Như bạn trình bày thì đây là tài sản đất đai của bố mẹ bạn. Khi bố mẹ mất không để lại di chúc định đoạt, tài sản sẽ được phân chia theo quy định pháp luật. Những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết (Điều 651 BLDS). Khi đó, 6 người con của bố mẹ bạn sẽ được hưởng các phần bằng nhau khi chia di sản thừa kế, tức là 1/6 giá trị tài sản của bố mẹ. Trường hợp người con nào nằm trong diện được hưởng thừa kế nhưng không muốn nhận thì có thể từ chối nhận di sản thừa kế theo Điều 620 BLDS. Như vậy, pháp luật chỉ quy định con đẻ, con nuôi được thừa kế di sản của cha mẹ để lại chứ không hề đề cập đến con dâu, con rể. Do đó, người được thừa kế trong trường hợp này là anh trai của bạn, chị dâu của bạn không được quyền định đoạt đối với phần di sản này.

con dâu có quyền đòi chia di sản thừa kế của bố mẹ chồng

Con dâu có quyền đòi chia di sản thừa kế của bố mẹ chồng không?

     Tuy nhiên, Luật hôn nhân và gia đình cũng có quy định vợ, chồng có thể đại diện cho nhau khi một bên mất năng lực hành vi dân sự mà bên kia có đủ điều kiện làm người giám hộ thì người giám hộ được thay mặt cho người còn lại xác lập, thực hiện các giao dịch có liên quan.

     Điều 22 BLDS quy định về mất năng lực hành vi dân sự như sau:

     “1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.

Khi không còn căn cứ tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

     2. Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.”

     Nếu anh trai bạn vẫn nhận thức được vấn đề và chỉ bị hạn chế về việc không nói chuyện được, không đi lại được thì anh trai bạn vẫn có thể thể hiện ý chí của mình thông qua văn bản ký tên hoặc điểm chỉ; chị dâu của bạn sẽ không được quyết định vấn đề gì, trừ trường hợp anh trai bạn ủy quyền cho vợ giải quyết.

  1. Chị dâu đòi chia đất làm 4 phần và lấy 2 phần

     Việc chị dâu của bạn đòi chia đất như trên là không hợp lý theo quy định pháp luật. Theo như phần trên chúng tôi đã tư vấn, anh trai bạn chỉ được hưởng 1/6 giá trị tài sản. Pháp luật hiện tại chưa có quy định đặc biệt nào đối với con trưởng, con thứ hay con gái, tất cả các con đều được chia phần như nhau. Nếu chị dâu của bạn muốn đòi chia đất theo ý của chị thì bạn cần xem xét chị dâu có đủ điều kiện để thay mặt anh trai mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự không và gia đình bạn có đồng ý với sự đòi hỏi của chị dâu không? Thiếu 1 trong 2 điều kiện này thì việc chia đất sẽ không được thực hiện.

     Nếu gia đình bạn không đồng ý đối với việc đòi hỏi của chị dâu thì gia đình bạn cần đi làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế để được hưởng quyền lợi trong trường hợp này. Bạn có thể tham khảo thủ tục qua bài viết sau: Quy định của pháp luật về thủ tục khai nhận di sản thừa kế.

     Ngoài ra, bạn có thể tham khảo thêm bài viết:

     – Phân chia tài sản khi bố mẹ mất không để lại di chúc

     – Tranh chấp về quyền sử dụng đất ở là di sản thừa kế theo pháp luật

     Trên đây là ý kiến tư vấn pháp luật của chúng tôi. Nếu còn bất cứ vướng mắc nào, bạn vui lòng liên hệ tới Tổng đài tư vấn luật dân sự miễn phí 24/7: 19006500 để gặp trực tiếp luật sư tư vấn và  để  yêu cầu  cung cấp dịch vụ. Hoặc Gửi nội dung tư vấn qua email: lienhe@luattoanquoc.com. Chúng tôi rất mong nhận được các ý kiến đóng góp của bạn. Chúng tôi luôn mong nhận được ý kiến đóng góp của mọi người để chúng tôi ngày càng trở lên chuyên nghiệp hơn.

     Xin chân thành cảm ơn sự đồng hành của mọi người.

     Trân trọng ./.

     Liên kết ngoài tham khảo: