Quy định về hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện

Không chỉ áp dụng đối với BHXH bắt buộc, hiện nay người lao động cũng có thể hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện nếu đáp ứng đủ các điều kiện

HƯỞNG LƯƠNG HƯU KHI ĐÓNG BHXH TỰ NGUYỆN 

Câu hỏi của bạn 

Chào Luật sư, tôi có một vấn đề mong Luật sư giải đáp:

Hiện nay tôi đang đóng BHXH tự nguyện thì sau này tôi có được hưởng lương hưu hay không? Trong tương lai nếu tôi muốn nghỉ hưu thì phải làm gì? Tôi xin cảm ơn Luật sư.

Câu trả lời của Luật sư

     Chào bạn! Luật Toàn Quốc cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi về hưởng lương hưu khi đóng BHXH, chúng tôi xin đưa ra quan điểm tư vấn về hưởng lương hưu khi đóng BHXH như sau:

Căn cứ pháp lý

1. Hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện là gì và được quy định ở đâu

     Bảo hiểm xã hội tự nguyện hiện nay được quy định tại khoản 3 Điều 3 Luật BHXH, theo đó đây là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình và Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội để người tham gia hưởng chế độ hưu trí và tử tuất.

     Chế độ hưu trí là một trong các chế độ của bảo hiểm xã hội, là sự thay thế một phần thu nhập của người lao động khi họ bị mất thu nhập do hết tuổi lao động hoặc trong một số trường hợp nhất định. 

     Không chỉ tham gia BHXH bắt buộc mới có thể được hưởng chế độ hưu trí, người lao động tham gia BHXH tự nguyện cũng có thể được hưởng. 

     Như vậy hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện là việc người lao động tham gia BHXH tự nguyện được hưởng chế độ hưu trí khi đã có đủ điều kiện về tuổi và số năm đóng bảo hiểm. 

     Những vấn đề liên quan đến hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện hiện nay được quy định tại Chương IV Luật Bảo hiểm xã hội 2014, ngoài ra còn được hướng dẫn và quy định chi tiết hơn tại Nghị định 134/2015/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện. 

Hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện

Hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện

2. Điều kiện để hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện 

     Tương tự như đối với người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, để hưởng lương hưu khi đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện người lao động phải đáp ứng các điều kiện do pháp luật quy định. 

     Các điều kiện đó hiện nay được quy định tại Điều 73 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 như sau:

Điều 73. Điều kiện hưởng lương hưu

1. Người lao động hưởng lương hưu khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi;

b) Đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên.

2. Người lao động đã đủ điều kiện về tuổi theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều này nhưng thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm thì được đóng cho đến khi đủ 20 năm để hưởng lương hưu.

     Như vậy tính đến thời điểm hiện tại, quy định về điều kiện hưởng lương hưu của người tham gia BHXH tự nguyện tương đối đơn giản so với người tham gia BHXH bắt buộc, chỉ cần đáp ứng 2 điều kiện đó là về số tuổi và số năm đóng bảo hiểm xã hội (đủ 20 năm trở lên). 

     Tuy nhiên kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2021, khi Bộ luật Lao động 2019 có hiệu lực thì điều kiện về tuổi của người lao động sẽ có những thay đổi nhất định, theo đó người lao động phải đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật này.

     Cụ thể thì kể từ năm 2021, điều kiện để hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện được hiều như sau:

          – Thứ nhất, lao động nam đủ 60 tuổi 03 tháng, lao động nữ đủ 55 tuổi 04 tháng, sau đó cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối với lao động nam và 04 tháng đối với lao động nữ.

            – Đã có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên. 

3. Mức hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện của người lao động

     Mức hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện của người lao động hiện nay được hướng dẫn cụ thể tại Điều 3 Nghị định 134/2015/NĐ-CP, cụ thể như sau:

Điều 3. Mức lương hưu hằng tháng

Mức lương hưu hằng tháng theo Điều 74 của Luật Bảo hiểm xã hội được quy định như sau:

1. Mức lương hưu hằng tháng được tính bằng tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng nhân với mức bình quân thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội.

2. Tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng được tính như sau:

a) Người nghỉ hưu từ ngày 01 tháng 01 năm 2016 đến trước ngày 01 tháng 01 năm 2018, tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng được tính bằng 45% tương ứng với 15 năm đóng bảo hiểm xã hội, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội thì tính thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ; mức tối đa bằng 75%;

b) Nữ nghỉ hưu từ ngày 01 tháng 01 năm 2018 trở đi, tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng được tính bằng 45% tương ứng với 15 năm đóng bảo hiểm xã hội, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội thì tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%;

c) Nam nghỉ hưu từ ngày 01 tháng 01 năm 2018 trở đi, tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng được tính bằng 45% tương ứng với số năm đóng bảo hiểm xã hội theo bảng dưới đây, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội, được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%:

Năm nghỉ hưu

Số năm đóng bảo hiểm xã hội tương ứng với tỷ lệ hưởng lương hưu 45%

2018

16 năm

2019

17 năm

2020

18 năm

2021

19 năm

Từ 2022 trở đi

20 năm

     Từ quy định trên có thể thấy mức hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện của người lao động sẽ được tính dựa trên công thức:

          Lương hưu hàng tháng = Tỷ lệ % hưởng lương hưu x Mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH

4. Hồ sơ để hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện 

     Muốn hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện thì ngoài việc đáp ứng đầy đủ các điều kiện do pháp luật quy định, người lao động cần phải chuẩn bị hồ sơ hưởng lương hưu để được giải quyết quyền lợi. 

     Những giấy tờ cần thiết cần chuẩn bị hiện nay được quy định tại Điều 108 Luật Bảo hiểm xã hội, bao gồm:

          – Sổ bảo hiểm xã hội;

          – Đơn đề nghị hưởng lương hưu;

          – Giấy tờ tùy thân để đối chiếu và xác minh 

    Ngoài ra trong một số trường hợp thì cần chuẩn bị thêm:

          – Giấy ủy quyền làm thủ tục giải quyết chế độ hưu trí và nhận lương hưu đối với người đang chấp hành hình phạt tù;

         – Văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc trở về nước định cư hợp pháp đối với trường hợp xuất cảnh trái phép;

     Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, bạn cần nộp về cơ quan bảo hiểm xã hội cấp huyện/ cấp tỉnh nơi mình đang sinh sống để được giải quyết quyền lợi. 

Hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện

5. Tình huống tham khảo:

Mẹ em hiện tại đã 50 tuổi và chỉ mới tham gia BHXH được 6 năm và đang muốn nghỉ việc. Mẹ em muốn sau này được nhận lương hưu nên định tham gia BHXH tự nguyện. Em có thấy thông tin là có thể đóng một lần cho nhiều năm, tối đa là 10 năm (120 tháng) cho những tháng còn thiếu để đủ thời gian đóng vào quỹ hưu trí. Vậy cho em hỏi là một năm thì mẹ em có thể đóng tối đa bao nhiêu lần? Em cảm ơn ạ!

     Điều 9 Nghị định 134/2015/NĐ-CP có quy định như sau về vấn đề này: 

Điều 9. Phương thức đóng

Phương thức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện theo Khoản 2 Điều 87 của Luật Bảo hiểm xã hội được quy định như sau:

1. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được chọn một trong các phương thức đóng sau đây để đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất:

a) Đóng hằng tháng;

b) Đóng 03 tháng một lần;

c) Đóng 06 tháng một lần;

d) Đóng 12 tháng một lần;

đ) Đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm một lần;

e) Đóng một lần cho những năm còn thiếu đối với người tham gia bảo hiểm xã hội đã đủ điều kiện về tuổi để hưởng lương hưu theo quy định nhưng thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu không quá 10 năm (120 tháng) thì được đóng cho đủ 20 năm để hưởng lương hưu.

2. Trường hợp người tham gia bảo hiểm xã hội đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định mà thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu trên 10 năm nếu có nguyện vọng thì tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện theo một trong các phương thức quy định tại các Điểm a, b, c, d và đ Khoản 1 Điều này cho đến khi thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu không quá 10 năm thì được đóng một lần cho những năm còn thiếu để hưởng lương hưu theo quy định tại Điểm e Khoản 1 Điều này.

     Người tham gia BHXH tự nguyện được chọn một trong các phương thức đóng sau đây để đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất: 

  • Đóng hằng tháng,
  • Đóng 03 tháng một lần,
  • Đóng 06 tháng một lần,
  • Đóng 12 tháng một lần,
  • Đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm một lần,
  • Đóng một lần cho những năm còn thiếu đối với người BHXH đã đủ điều kiện về tuổi để hưởng lương hưu theo quy định nhưng thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 10 năm (120 tháng) thì được đóng cho đủ 20 năm để hưởng lương hưu.

          – Trường hợp người tham gia BHXH đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định mà thời gian đã đóng BHXH còn thiếu trên 10 năm nếu có nguyện vọng thì tiếp tục đóng BHXH tự nguyện theo một trong các phương thức (hàng tháng, 03 tháng một lần, 06 tháng một lần, 12 tháng một lần, đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm một lần) cho đến khi thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 10 năm thì được đóng một lần cho những năm còn thiếu cho đủ 20 năm để hưởng lương hưu theo quy định.

     Như vậy, đối chiếu với quy định trên, hiện tại mẹ bạn đã 50, đóng BHXH được 6 năm (còn thiếu 14 năm để đủ 20 năm đóng) thì có thể chọn đóng tiếp BHXH tự nguyện theo một trong các phương thức trên cho đến khi thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 10 năm thì được đóng một lần cho những năm còn thiếu cho đủ 20 năm để hưởng lương hưu.

     KẾT LUẬN: Hiện nay những vấn đề liên quan đến chế độ hưu trí ảnh hưởng rất lớn đến quyền lợi của người lao động, do đó luôn được người dân quan tâm. Tuy nhiên, do sự phát triển không ngừng nghỉ của đời sống dẫn đến những thay đổi của pháp luật, người lao động hiện nay khó tránh khỏi sự bỡ ngỡ trước những quy định của pháp luật. Để được tư vấn chi tiết, cụ thể không chỉ về chế độ hưu trí mà còn là tất cả những vấn đề khác trong đời sống, các bạn có thể theo dõi những bài viết trên website của công ty Luật Toàn Quốc, ngoài ra có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được giải đáp những thắc mắc. 

Dịch vụ hỗ trợ khách hàng về hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện:

Tư vấn qua tổng đài 19006500: Đây là hình thức tư vấn được nhiều khách hàng sử dụng nhất, vì bạn có thể đặt thêm các câu hỏi về điều kiện, thủ tục, hồ sơ hay cách thức đóng để được hưởng lương hưu khi đóng BHXH tự nguyện mà bạn còn chưa rõ. Chỉ sau một vài câu hỏi của Luật Sư, vấn đề của bạn sẽ được giải quyết; bạn có thể gọi cho Luật Toàn Quốc vào bất cứ thời gian nào chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn cho bạn.

Tư vấn qua Email: Bạn có thể gửi Email câu hỏi về địa chỉ: lienhe@luattoanquoc.com chúng tôi sẽ biên tập và trả lời qua Email cho bạn. Tuy nhiên việc trả lời qua Email sẽ mất nhiều thời gian và không thể diễn tả được hết ý của câu hỏi vì vậy bạn nên gọi cho Luật Toàn Quốc để được tư vấn tốt nhất.

Tư vấn trực tiếp: Nếu bạn sắp xếp được công việc và thời gian bạn có thể đến trực tiếp Công ty Luật Toàn Quốc để được tư vấn. Lưu ý trước khi đến bạn nên gửi câu hỏi, tài liệu kèm theo và gọi điện đặt lịch hẹn tư vấn trước để Luật Toàn Quốc sắp xếp Luật Sư tư vấn cho bạn, khi đi bạn nhớ mang theo hồ sơ để chúng tôi có thể tư vấn chi tiết nhất. 

Dịch vụ thực tế: Luật Toàn Quốc cung cấp dịch vụ pháp lý về điều kiện để hưởng chế độ hưu trí như sau: Soạn thảo đơn thư để hoàn tất hồ sơ hưởng chế độ hưu trí, tư vấn mức hưởng chế độ hưu trí, tư vấn thời điểm đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí…..

   Luật Toàn Quốc xin chân thành cảm ơn./.

Chuyên viên: Hải Quỳnh