Cách tính mức đóng BHYT tự nguyện mới và chính xác nhất

Tôi muốn mua bảo hiểm y tế cho gia đình tôi. Vậy gia đình phải mua với mức đóng Bảo hiểm y tế tự nguyện 2021 là bao nhiêu?

Câu hỏi của bạn:

     Thưa Luật sư, Luật sư cho tôi hỏi về cách tính mức đóng BHYT tự nguyện. Tôi và chồng muốn đóng BHYT tự nguyện thì cách tính mức đóng BHYT tự nguyện là như thế nào. Luật sư có thể tư vấn và giải đáp giúp tôi được không. Tôi xin cảm ơn Luật sư.

Câu trả lời của Luật sư:

     Chào bạn, Luật Toàn Quốc cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi về cách tính mức đóng BHYT tự nguyện, chúng tôi xin đưa ra quan điểm tư vấn về cách tính mức đóng BHYT tự nguyện như sau:

Căn cứ pháp lý:

1. BHYT tự nguyện là gì

     Khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm y tế 2008, sửa đổi bổ sung 2014 có quy định như sau:

Điều 2. Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1. Bảo hiểm y tế là hình thức bảo hiểm bắt buộc được áp dụng đối với các đối tượng theo quy định của Luật này để chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận do Nhà nước tổ chức thực hiện.

….

     Như vậy theo định nghĩa trên, BHYT là chính sách do Nhà nước tổ chức, không vì mục đích lợi nhuận. Khi tham gia BHYT người dân không chỉ được chăm sóc về sức khỏe mà còn được san sẻ, giảm bớt những gánh nặng khi bị ốm đau, tai nạn.

     Tuy nhiên trong định nghĩa về BHYT nhiều người đặt ra thắc mắc về việc bắt buộc và nếu bắt buộc thì hình thức BHYT tự nguyện được hiểu như thế nào?

     Trên thực tế, BHYT bắt buộc chỉ áp dụng cho một số đối tượng nhất định chứ không phải tất cả. Hiện nay Nhà nước đang hướng đến việc phủ sóng BHYT đến toàn bộ người dân trong cả nước, nâng cao chất lượng đời sống và thể hiện tinh thần tương thân tương ái, san sẻ và giúp đỡ trong cộng đồng, cũng vận động người dân tham gia BHYT.

      Như vậy, có thể hiểu BHYT tự nguyện là loại BHYT dành cho những người không thuộc nhóm đối tượng tham gia BHYT bắt buộc, quyền lợi của người dân khi tham gia vào BHYT tự nguyện cũng được đảm bảo như người tham gia BHYT bắt buộc.

Cách tính mức đóng BHYT tự nguyện

2. Đối tượng tham gia BHYT tự nguyện

     Theo quy định tại Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (sửa đổi bổ sung 2014) thì hiện nay có các đối tượng tham gia BHYT bao gồm:

  • Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng
  • Nhóm do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng
  • Nhóm do ngân sách Nhà nước đóng
  • Nhóm được ngân sách Nhà nước hỗ trợ mức đóng
  • Nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình

     Trong đó, những người thuộc bốn nhóm đầu tiên được xác định là những đối tượng bắt buộc tham gia BHYT

     Những trường hợp còn lại sẽ được xác định là tham gia BHYT tự nguyện theo hình thức hộ gia đình.

    Như vậy trong trường hợp này, vợ chồng bạn sẽ thuộc tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình.

BHYT tự nguyện

3. Hồ sơ tham gia BHYT tự nguyện

     Theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế và các văn bản hướng dẫn thì hồ sơ tham gia BHYT tự nguyện bao gồm các giấy tờ sau:

  • Tờ khai tham gia BHYT 
  • Danh sách hộ gia đình tham gia BHYT
  • Bản sao Sổ hộ khẩu;
  • Bản chính hoặc bản chụp thẻ BHYT của các thành viên khác trong hộ khẩu đã có thẻ để xác định giảm trừ mức đóng.

     Sau khi chuẩn bị đầy đủ những giấy tờ trên, bạn chỉ cần nộp đến Ủy ban nhân dân xã phường nơi bạn đang sinh sống để đăng ký mua BHYT tự nguyện.

BHYT tự nguyện áp dụng cho những đối tượng nào

4. Cách tính mức đóng BHYT tự nguyện

     Điểm e khoản 1 Điều 7 Nghị định 146/2018/NĐ-CP có quy định như sau về mức đóng của các thành viên trong hộ gia đình:

Điều 7. Mức đóng và trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế

1. Mức đóng bảo hiểm y tế hằng tháng của các đối tượng được quy định như sau:

e) Mức đóng bảo hiểm y tế của đối tượng quy định tại Điều 5 Nghị định này như sau: Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở; người thứ hai, thứ ba, thứ tư đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất; từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.

Việc giảm trừ mức đóng bảo hiểm y tế theo quy định tại điểm này được thực hiện khi các thành viên tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình cùng tham gia trong năm tài chính.

     Như vậy, khác với mức đóng BHYT của các đối tượng khác, cách mức đóng BHYT tự nguyện của người tham gia theo hình thức hộ gia đình dựa trên mức lương cơ sở và mức giảm trừ của các thành viên, điều này góp phần tạo điều kiện để mọi người dân đều có thể tham gia BHYT.

     Theo đó, mức đóng BHYT theo hộ gia đình được tính như sau:

  • Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở
  • Người thứ hai đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất
  • Người thứ ba đóng bằng 60% mức đóng của người thứ nhất
  • Người thứ tư đóng bằng 50% mức đóng của người thứ nhất
  • Từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.

     Như vậy trong trường hợp này, gia đình bạn có 4 người, trong đó 2 cháu đã tham gia BHYT ở trường nên khi muốn mua BHYT, vợ chồng bạn có thể tham gia theo hình thức hộ gia đình.

     Trước đó, mức lương cơ sơ của năm 2019 là 1.490.000 đồng/tháng và có kế hoạch sẽ tăng lên 1.600.000 đồng/tháng vào năm 2020. Tuy nhiên theo Nghị quyết 128/2020/QH14 của Quốc hội về dự toán ngân sách Nhà nước năm 2021 thì mức lương cơ sở trong năm 2020 và 2021 sẽ không tăng theo lộ trình trước đó mà vẫn giữ nguyên, quyết định này được đưa ra với mục đích tập trung nguồn lực phòng chống dịch Covid-19. Do đó mức lương cơ sở của năm 2021 vẫn sẽ là 1.490.000 đồng/tháng.

     Như vậy, cách tính mức đóng BHYT tự nguyện 2021 của bạn và chồng được xác định như sau:

          – Mức đóng của bạn = 4,5% x 1490000 x 12 = 804.600 đồng/năm

          – Mức đóng của chồng bạn = 70% x 804600 = 563.220 đồng/năm

Cách tính mức đóng BHYT tự nguyện 2021

5. Tình huống tham khảo:

     Thưa Luật sư, tôi có một vấn đề muốn hỏi như sau: Gia đình tôi có 3 người, chồng tôi tham gia BHYT ở công ty, con gái tôi 3 tuổi được cấp thẻ BHYT miễn phí còn tôi mua BHYT tự nguyện. Hiện nay tôi đi làm ở công ty, vậy tôi muốn hỏi Luật sư là mức đóng BHYT của tôi sẽ theo cách tính mức đóng BHYT tự nguyện hay là theo cách tính khác. Mong Luật sư giải đáp giúp tôi. Tôi xin cảm ơn Luật sư.

Trả lời:

     Khoản 2 Điều 13 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014) có quy định như sau: “Trường hợp một người đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia bảo hiểm y tế khác nhau quy định tại Điều 12 của Luật này thì đóng bảo hiểm y tế theo đối tượng đầu tiên mà người đó được xác định theo thứ tự của các đối tượng quy định tại Điều 12 của Luật này.”

     Trước đó bạn tham gia BHYT tự nguyện theo hình thức hộ gia đình nhưng hiện tại khi đi làm ở công ty bạn tham gia BHYT theo nhóm đối tượng do người lao động và người sử dụng lao động đóng. Xét theo danh sách nhóm đối tượng được quy định tại Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (sửa đổi bổ sung năm 2014) thì trong trường hợp này bạn sẽ đóng BHYT theo mức đóng của nhóm đối tượng do người lao động và người sử dụng đóng.

Cách tính mức đóng BHYT tự nguyện mới nhất theo quy định

Câu hỏi thường gặp về cách tính mức đóng BHYT tự nguyện

Câu hỏi 1: Tôi sống ở thành phố và là lao động tự do, chỉ có sổ tạm trú thì có mua BHYT tự nguyện được không, khi đó tôi có thể đăng ký ở đâu?

Trả lời:

     Điều 5 Nghị định 146/2018/NĐ-CP có quy định như sau:

Điều 5. Nhóm tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình

1. Người có tên trong sổ hộ khẩu, trừ những người thuộc đối tượng quy định tại các Điều 1, 2, 3, 4 và 6 Nghị định này.

2. Người có tên trong sổ tạm trú, trừ đối tượng quy định tại các Điều 1, 2, 3 , 4 và 6 Nghị định này và đối tượng đã tham gia bảo hiểm y tế theo quy định tại khoản 1 Điều này.

3. Các đối tượng sau đây được tham gia bảo hiểm y tế theo hình thức hộ gia đình:

a) Chức sắc, chức việc, nhà tu hành;

b) Người sinh sống trong cơ sở bảo trợ xã hội trừ đối tượng quy định tại các Điều 1, 2, 3, 4 và 6 Nghị định này mà không được ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế.

     Theo quy định của khoản 2 thì trong trường hợp người lao động tự do và không thuộc các đối tượng tham gia BHYT bắt buộc thì có thể tham gia BHYT tự nguyện theo hình thức hộ gia đình. BHYT theo hộ gia đình không đồng nghĩa với việc người lao động bắt buộc phải tham gia ở nơi có sổ hộ khẩu, trong trường hợp này bạn hoàn toàn có thể tham gia BHYT tại nơi mình đang có sổ tạm trú.

     Khi đó, bạn chỉ cần chuẩn bị hồ sơ và nộp đến Ủy ban nhân dân cấp xã/phường là có thể đăng ký mua BHYT tự nguyện. Hồ sơ để mua BHYT tự nguyện gồm các giấy tờ sau:

  • Tờ khai tham gia BHYT 
  • Danh sách hộ gia đình tham gia BHYT
  • Bản sao Sổ hộ khẩu;
  • Bản chính hoặc bản chụp thẻ BHYT của các thành viên khác trong hộ khẩu đã có thẻ để xác định giảm trừ mức đóng.

Câu hỏi 2: Người thứ hai trong hộ gia đình mua BHYT thì khi khám chữa bệnh đúng tuyến mức hưởng là bao nhiêu, có giống người thứ nhất hay không?

      Theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế 2008 (sửa đổi, bổ sung 2014) thì tuy mức đóng của các thành viên trong hộ gia đình có khác nhau nhưng mức hưởng không vì thế mà bị giảm trừ, những người tham gia BHYT theo hộ gia đình đều có mức hưởng giống nhau. Trong trường hợp khám chữa bệnh đúng tuyến mức hưởng của người tham gia BHYT tự nguyện như sau:

  • 100% chi phí khám chữa bệnh đối với trường hợp chi phí cho một lần khám chữa bệnh thấp hơn mức do Chính phủ quy định và khám chữa bệnh tại tuyến xã;
  • 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với trường hợp chi phí cho một lần khám bệnh, chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương cơ sở ( thấp hơn 223.500 đồng/lần);
  • 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh khi người bệnh có thời gian tham gia bảo hiểm y tế 05 năm liên tục trở lên và có số tiền cùng chi trả chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong năm lớn hơn 06 tháng lương cơ sở (lớn hơn 8.940.000 đồng), trừ trường hợp tự đi khám bệnh, chữa bệnh không đúng tuyến;
  • 80% chi phí khám chữa bệnh đối với những trường hợp khác.

Dịch vụ hỗ trợ khách hàng về cách tính mức đóng BHYT tự nguyện:

Tư vấn qua Tổng đài 19006500: Đây là hình thức tư vấn được nhiều khách hàng sử dụng nhất, vì bạn có thể đặt thêm các câu hỏi về cách tính mức đóng BHYT tự nguyện như điều kiện, thủ tục mua BHYT, mức hưởng, mức đóng BHYT… Chỉ sau một vài câu hỏi của Luật Sư, vấn đề của bạn sẽ được giải quyết; bạn có thể gọi cho Luật Toàn Quốc vào bất cứ thời gian nào chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn cho bạn.

Tư vấn qua Email: Bạn có thể gửi Email câu hỏi về điểm mới về cách tính mức đóng BHYT tự nguyện về địa chỉ: lienhe@luattoanquoc.com chúng tôi sẽ biên tập và trả lời qua Email cho bạn. Tuy nhiên việc trả lời qua Email sẽ mất nhiều thời gian và không thể diễn tả được hết ý của câu hỏi vì vậy bạn nên gọi cho Luật Toàn Quốc để được tư vấn tốt nhất.

Luật Toàn Quốc xin chân thành cảm ơn./. 

Chuyên viên: Hải Quỳnh