Những điều người lao động nên biết khi thử việc bằng hợp đồng lao động

Thử việc bằng hợp đồng lao động, người lao động được đóng và hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội như người lao động làm việc theo hợp đồng lao động

Câu hỏi của bạn: Thưa Luật sư, tôi có câu hỏi muốn nhờ Luật sư tư vấn giúp như sau: Tôi có ký kết hợp đồng lao động với thời gian là 6 tháng với công ty A, trong hợp đồng có ghi nhận thời gian thử việc là 1 tháng. Tôi muốn hỏi Luật sư việc ghi nhận thời gian thử việc trong hợp đồng lao động như vậy có gây ảnh hưởng gì đến quyền lợi của tôi hay không. Nếu trong thời gian thử việc tôi cảm thấy công việc không phù hợp thì tôi có thể chấm dứt hợp đồng lao động đã ký trước đó hay không? Rất mong nhận được phản hồi của Luật sư. Tôi xin chân thành cảm ơn. 

Câu trả lời của Luật sư:

     Luật Toàn Quốc cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi về thử việc bằng hợp đồng lao động, chúng tôi xin đưa ra quan điểm tư vấn về thử việc bằng hợp đồng lao động như sau:

Căn cứ pháp lý:

1. Thử việc bằng hợp đồng lao động được hiểu như thế nào?

     Giao kết hợp đồng lao động là một sự kiện pháp lý, qua đó làm phát sinh các quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động và người lao động. Trước sự đòi hỏi ngày càng cao về tính chất chuyên môn của công việc mà đa số các công ty trước khi tuyển dụng người lao động vào làm chính thức thường thỏa thuận về một khoảng thời gian thử việc nhất định. Với quy định mới về thử việc được ghi nhận tại Bộ luật lao động 2019, người lao động và người sử dụng lao động có thể thỏa thuận về thử việc bằng hợp đồng lao động. Thử việc bằng hợp đồng lao động là việc người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận về công việc làm thử bằng một điều khoản trong hợp đồng lao động thay vì ký hợp đồng thử việc.

2. Quyền lợi của người lao động khi thử việc bằng hợp đồng lao động.

     Khi thỏa thuận thử việc bằng hợp đồng lao động, quyền lợi của người lao động trong thời gian thử việc có gì khác so với những quyền lợi được ghi nhận trong hợp động lao động hay không? Hãy cùng tìm hiểu thông qua các quy định của pháp luật lao động về thử việc dưới đây.

2.1. Thử việc bằng hợp đồng lao động, người lao động được đóng bảo hiểm xã hội ngay cả khi thử việc.

    Điều 24 Bộ luật lao động 2019 quy định về thử việc như sau:

Điều 24. Thử việc
1. Người sử dụng lao động và người lao động có thể thỏa thuận nội dung thử việc ghi trong hợp đồng lao động hoặc thỏa thuận về thử việc bằng việc giao kết hợp đồng thử việc.
2. Nội dung chủ yếu của hợp đồng thử việc gồm thời gian thử việc và nội dung quy định tại các điểm a, b, c, đ, g và h khoản 1 Điều 21 của Bộ luật này.
3. Không áp dụng thử việc đối với người lao động giao kết hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng.

    So với quy định trước đây về thử việc thì quy định tại Bộ luật lao động 2019 đã mở rộng quyền lựa chọn hơn cho người lao động và người sử dụng lao động. Theo đó, các bên có thể giao kết hợp đồng thử việc hoặc thỏa thuận về nội dung thử việc trong hợp đồng lao động. Trường hợp thử việc bằng hợp đồng lao động cũng mang lại nhiều quyền lợi cho người lao động hơn so với thử việc thông qua hợp đồng thử việc.

    Theo Điều 2 Luật bảo hiểm xã hội 2014 thì người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Cũng theo quy định tại Khoản 3 Điều 24 Bộ luật lao động 2019, không áp dụng thử việc đối với hợp đồng lao động có thời hạn dưới 1 tháng. Như vậy, đối với trường hợp người sử dụng lao động và người lao động thỏa thuận về việc làm thử trong hợp đồng lao động thì người sử dụng lao động có nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động.

    Lương trong thời gian thử việc sẽ do các bên tự thỏa thuận nhưng không được dưới 85% mức lương ghi trong hợp đồng lao động. Tuy nhiên, mức lương làm căn cứ để đóng bảo hiểm xã hội sẽ là ,mức lương được ghi nhận trong hợp đồng lao đồng theo hướng dẫn tại Công văn 2447/LĐTBXH-BHXH ngày 26/7/2011 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam: ” Đối với người lao động có thời gian thử việc ghi trong hợp đồng lao động mà hợp đồng lao động đó thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, thì người sử dụng lao động và người lao động phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho cả thời gian thử việc. Mức tiền lương, tiền công làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian thử việc là mức tiền lương, tiền công ghi trong hợp đồng lao động.”

    Như vậy, trong trường hợp của bạn và công ty A ký hợp đồng lao động xác định thời hạn là 6 tháng thì hoàn toàn được thỏa thuận về thử việc trong hợp đồng lao động. Khi đó, bạn sẽ được công ty A đóng bảo hiểm xã hội và được hưởng các quyền lợi, chế độ của người lao động khi tham gia bảo hiểm xã hội. Mức lương thỏa thuận trong thời hạn 1 tháng của bạn với công ty A có thể thấp hơn, tuy nhiên công ty vẫn phải đóng bảo hiểm cho bạn với mức lương chính thức được ghi nhận trong hợp đồng lao động. Như vậy, việc thử việc bằng hợp đồng lao động ngoài việc mức lương mà bạn nhận được có thể thấp hơn so với mức lương được ghi trong hợp đồng lao động thì hoàn toàn không gây ảnh hưởng đến các quyền lợi khác của bạn được ghi nhận trong hợp đồng lao động. 

2.2. Có được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong quá trình thử việc không?

  Sau khi kết thúc thời gian thử việc, người sử dụng lao động có nghĩa vụ phải thông báo kết quả thử việc cho người lao động theo quy định tại Điều 27 Bộ luật lao động 2019 như sau:

Điều 27. Kết thúc thời gian thử việc
1. Khi kết thúc thời gian thử việc, người sử dụng lao động phải thông báo kết quả thử việc cho người lao động.
Trường hợp thử việc đạt yêu cầu thì người sử dụng lao động tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết đối với trường hợp thỏa thuận thử việc trong hợp đồng lao động hoặc phải giao kết hợp đồng lao động đối với trường hợp giao kết hợp đồng thử việc.
Trường hợp thử việc không đạt yêu cầu thì chấm dứt hợp đồng lao động đã giao kết hoặc hợp đồng thử việc.
2. Trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường.

     Tuy nhiên, trong quá trình thử việc, không phải người lao động nào cũng suôn sẻ và thuận lợi. Có những trường hợp vẫn trong thời gian thử việc nhưng người lao động nhận thấy công việc không phù hợp hoặc người sử dụng lao động không hài lòng với việc làm thử đó và không muốn tiếp tục cho đến hết thời gian đã thỏa thuận thì có được không?

     Với hợp đồng lao động thông thường, các bên muốn chấm dứt hợp đồng lao động thì nhiều trường hợp sẽ phải báo trước cho bên còn lại biết, hoặc không báo trước nhưng phải thuộc các trường hợp được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động thì mới được coi là chấm dứt hợp đồng lao động hợp pháp. Trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái luật, bên tự ý chấm dứt hợp đồng sẽ phải bồi thường cho bên còn lại với mức bồi thường theo quy định của pháp luật trong từng trường hợp cụ thể.

     Với hợp đồng lao động có ghi nhận thời gian thử việc trong hợp đồng. Trong quá trình thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường cho bên còn lại của hợp đồng (Khoản 2 Điều 27 Bộ luật lao động 2019).

    Như vậy, nếu trong thời gian thử việc bạn cảm thấy công việc không phù hợp thì bạn có thể chấm dứt hợp đồng lao động đã ký trước đó mà không cần phải báo trước và không cần bồi thường cho người sử dụng lao động. Ngoài hai quyền lợi kể trên, nếu ghi nhận nội dung thử việc trong hợp đồng lao động thì bạn cũng được hưởng các quyền lợi về đảm bảo thời gian làm việc bình thường, làm thêm giờ, chế độ nghỉ lễ, Tết,… 

    Kết luận: Hiện nay, thử việc có thể được ghi nhận thông qua hợp đồng thử việc độc lập hoặc có thể được ghi nhận trong hợp đồng lao động theo thỏa thuận của các bên. Việc các bên thỏa thuận thử việc bằng hợp đồng lao động sẽ làm tăng các quyền lợi cho người lao động hơn so với việc ký hợp đồng thử việc độc lập. Trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường cho bên còn lại của hợp đồng

Tình huống tham khảo: 

     Thưa Luật sư, tôi có một vấn đề muốn nhờ Luật sư tư vấn giúp như sau: Tôi với công ty cổ phần X ký hợp đồng lao động xác định thời hạn, tuy nhiên trong điều khoản của hợp đồng có ghi thời hạn thử việc là 2 tháng, nếu thử việc đạt sẽ tiếp tục thực hiện hợp đồng. Tôi muốn hỏi việc công ty yêu cầu tôi thử việc trong 2 tháng như vậy ở trong hợp đồng lao động là có đúng không. Rất mong nhận được phản hồi của Luật sư. Tôi xin chân thành cảm ơn! 

    Hiện nay, người sử dụng lao động và người lao động được lựa chọn thử việc thông qua hình thức ký hợp đồng thử việc hoặc thỏa thuận tại một điều khoản trong hợp đồng. Thời gian thử việc được quy định như sau:

  • Thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận căn cứ vào tính chất và mức độ phức tạp của công việc nhưng chỉ được thử việc một lần đối với một công việc và bảo đảm điều kiện sau đây: 
  • Không quá 180 ngày đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp;
  • Không quá 60 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên;
  • Không quá 30 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ;
  • Không quá 06 ngày làm việc đối với công việc khác.

   Như vậy, thời gian thử việc của bạn sẽ phụ thuộc vào tính chất công việc trong hợp đồng lao động mà bạn ký với công ty cổ phần X. Do thông tin bạn cung cấp không đề cập đến công việc bạn thực hiện theo hợp đồng, do đó chúng tôi không có cơ sở để xác định thời gian thử việc là 2 tháng do công ty X yêu cầu đối với bạn là đúng hay sai. Bạn có thể đối chiếu với quy định trên để xác định thời gian thử việc của mình.

Dịch vụ hỗ trợ khách hàng về thử việc bằng hợp đồng lao động:

Tư vấn qua Tổng đài 19006500: Đây là hình thức tư vấn được nhiều khách hàng sử dụng nhất, vì bạn có thể đặt thêm các câu hỏi về thử việc bằng hợp đồng lao động hoặc các vấn đề khác liên quan đến thử việc bằng hợp đồng lao động theo quy định pháp luật mà bạn còn chưa rõ như các hình thức giao kết hợp đồng thử việc, thời gian thử việc,…. Chỉ sau một vài câu hỏi của Luật Sư, vấn đề của bạn sẽ được giải quyết; bạn có thể gọi cho Luật Toàn Quốc vào bất cứ thời gian nào chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn cho bạn.

Tư vấn qua Email: Bạn có thể gửi Email câu hỏi về địa chỉ: lienhe@luattoanquoc.com chúng tôi sẽ biên tập và trả lời qua Email cho bạn. Tuy nhiên việc trả lời qua Email sẽ mất nhiều thời gian và không thể diễn tả được hết ý của câu hỏi vì vậy bạn nên gọi cho Luật Toàn Quốc để được tư vấn tốt nhất.

Chuyên viên: Nguyễn Kiều