Chính thức bỏ sổ hộ khẩu, sổ tạm trú từ ngày 01/7/2021?

Luật Cư trú 2020 sẽ có hiệu lực từ ngày 01/7/2021. Tuy nhiên, năm 2023 mới là thời điểm chính thức bỏ Sổ hộ khẩu, sổ tạm trú.

Câu hỏi của bạn:

       Chào Luật sư, theo như tôi được biết từ tháng 7/2021 Luật cư trú năm 2020 sẽ có hiệu lực, theo như tôi tìm hiểu thì theo Luật mới sẽ không còn sổ hộ khẩu, sổ tạm trú. Vậy là từ tháng 7/2021 sổ hộ khẩu còn giá trị pháp lý không, các thủ tục liên quan đến sổ hộ khẩu sẽ được thực hiện như thế nào? Cảm ơn Luật sư.

Câu trả lời của Luật sư:

      Chào bạn, Luật Toàn Quốc cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi về vấn đề bỏ sổ hộ khẩu, chúng tôi xin đưa ra quan điểm tư vấn về vấn đề bỏ sổ hộ khẩu như sau:

Căn cứ pháp lý:

1. Bỏ sổ hộ khẩu, sổ tạm trú được hiểu như thế nào?

     Theo Điều 24 Luật cư trú 2006 quy định: Sổ hộ khẩu được cấp cho hộ gia đình hoặc cá nhân đã đăng ký thường trú và có giá trị xác định nơi thường trú của công dân. Như vậy, có thể hiểu sổ hộ khẩu là một hình thức quản lý nhân khẩu trong các hộ gia đình có chức năng xác định nơi thường trú hợp pháp của công dân.

       Nơi tạm trú là nơi công dân sinh sống trong một khoảng thời gian nhất định ngoài nơi thường trú và đã được đăng ký tạm trú. Từ đó, có thể hiểu sổ tạm trú là sổ đăng ký chỗ ở của hộ gia đình, cá nhân tại một địa phương khác không phải nơi thường trú của cá nhân, hộ gia đình.

       Sổ hộ khẩu, sổ tạm trú là giấy tờ pháp lý quan trọng đối với cá nhân hộ gia đình khi thực hiện các giao dịch dân sự, thủ tục hành chính… là cơ sở để nhà nước quản lý công dân.

       Nhưng từ ngày 01/7/2021 khi Luật cư trú 2020 có hiệu lực chính thức khai tử sổ hộ khẩu, sổ tạm trú. Tức là từ ngày 01/7/2021 sẽ không tiếp tục cấp sổ hộ khẩu, sổ tạm trú, thực hiện thu hồi sổ hộ khẩu, sổ tạm trú. Thay vào đó theo quy định Luật cư trú 2020 sẽ quản lý công dân trên cơ sở dữ liệu dân cư.

2. Từ năm 2023 chính thức bỏ sổ hộ khẩu, sổ tạm trú

       Luật cư trú năm 2020 chính thức được Quốc hội thông qua sẽ thay thế Luật cư trú 2006, được sửa đổi bổ sung năm 2013 kể từ ngày 01/7/2021. Với 38 điều, Luật cư trú năm 2020 điều đáng chú ý nhất là chuyển từ quản lý thường trú, tạm trú từ sổ hộ khẩu, sổ tạm trú giấy sang phương thức quản lý bằng sổ định danh cá nhân.

2.1 Không cấp mới sổ hộ khẩu, sổ tạm trú từ ngày 01/7/2021

      Theo quy định Luật cư trú năm 2006 sau khi người dân tiến hành nộp hồ sơ đăng ký thường trú đầy đủ, chính xác thì sẽ được cơ quan Công an cấp Sổ hộ khẩu. Quy định này chỉ có hiệu lực hết tháng 06/2021.

     Từ 01/7/2021, theo Luật Cư trú 2020, khi nhận được hồ sơ đăng ký thường trú hợp lệ, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm cập nhật thông tin về nơi thường trú mới của người đăng ký vào Cơ sở dữ liệu cư trú mà không cấp sổ hộ khẩu mới. Điều này được ghi nhận tại Điều 22 Luật cư trú 2020: 

Điều 22. Thủ tục đăng ký thường trú

1. Người đăng ký thường trú nộp hồ sơ đăng ký thường trú đến cơ quan đăng ký cư trú nơi mình cư trú.

2. Khi tiếp nhận hồ sơ đăng ký thường trú, cơ quan đăng ký cư trú kiểm tra và cấp phiếu tiếp nhận hồ sơ cho người đăng ký; trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ thì hướng dẫn người đăng ký bổ sung hồ sơ.

3. Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm thẩm định, cập nhật thông tin về nơi thường trú mới của người đăng ký vào Cơ sở dữ liệu về cư trú và thông báo cho người đăng ký về việc đã cập nhật thông tin đăng ký thường trú; trường hợp từ chối đăng ký thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

….

      Vậy từ ngày 01/7/2021 từ ngày Luật cư trú 2020 có hiệu lực, sẽ không được cấp mới sổ hộ khẩu, sổ tạm trú, mà thông tin khi công dân đăng ký thường trú sẽ được cập nhật tại cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đồng thời Luật Cư trú 2020 cũng đã bãi bỏ toàn bộ các thủ tục về: Cấp đổi Sổ hộ khẩu; Cấp lại Sổ hộ khẩu; Cấp giấy chuyển hộ khẩu…

2.2 Quản lý công dân bằng thông tin trên Cơ sở dữ liệu về dân cư

     Cơ sở dữ liệu về cư trú là cơ sở dữ liệu chuyên ngành, tập hợp thông tin về cư trú của công dân, được số hóa, lưu trữ, quản lý bằng cơ sở hạ tầng thông tin, được kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu khác theo quy định của pháp luật.

Điều 3. Nguyên tắc cư trú và quản lý cư trú

1. Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật

2. Bảo đảm hài hòa quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, lợi ích của Nhà nước, cộng đồng và xã hội; kết hợp giữa việc bảo đảm quyền tự do cư trú, các quyền cơ bản khác của công dân và trách nhiệm của Nhà nước với nhiệm vụ xây dựng, phát triển kinh tế-xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

3. Trình tự, thủ tục đăng ký cư trú phải đơn giản, thuận tiện, kịp thời, chính xác, công khai, minh bạch, không gây phiền hà; việc quản lý cư trú phải bảo đảm chặt chẽ, hiệu quả.

4. Thông tin về cư trú phải được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu về cư trú theo quy định của pháp luật; tại một thời điểm, mỗi công dân chỉ có một nơi thường trú và có thể có thêm một nơi tạm trú.

5. Mọi hành vi vi phạm pháp luật về đăng ký, quản lý cư trú phải được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh theo quy định của pháp luật.

     Như vậy, có thể thấy, từ ngày 01/7/2021, việc quản lý cư trú của công dân sẽ được chuyển từ thủ công, truyền thống thông qua sổ hộ khẩu, sổ tạm trú giấy sang quản lý bằng số hóa, thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, về cư trú và số định danh cá nhân.

     Từ đó, nhiều thủ tục hành chính liên quan đến sổ hộ khẩu sổ tạm trú sẽ bị bãi bỏ, thay vào đó là các thủ tục tách khẩu, điều chỉnh thông tin về nơi cư trú sẽ được cập nhật, điều chỉnh trên cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. 

2.3 Sổ hộ khẩu, sổ tạm trú vẫn có giá trị sử dụng đến hết ngày 31/12/2022

      Theo Luật Cư trú 2020, kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành (01/7/2021), Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú đã được cấp vẫn được sử dụng và có giá trị như giấy tờ, tài liệu xác nhận về cư trú theo quy định của Luật này cho đến hết ngày 31/12/2022 theo Khoản 3 Điều 38 Luật cư trú 2020.

Điều 38. Điều khoản thi hành

1. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2021.

2. Luật Cư trú số 81/2006/QH11 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 36/2013/QH13 hết hiệu lực kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành.

3. Kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành, sổ hộ khẩu, sổ tạm trú đã được cấp vẫn được sử dụng và có giá trị như giấy tờ, tài liệu xác nhận về cư trú theo quy định của Luật này cho đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2022.

Trường hợp thông tin trong sổ hộ khẩu, sổ tạm trú khác với thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú thì sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú.

Khi công dân thực hiện các thủ tục đăng ký cư trú dẫn đến thay đổi thông tin trong sổ hộ khẩu, sổ tạm trú thì cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm thu hồi Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú đã cấp, thực hiện điều chỉnh, cập nhật thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú theo quy định của Luật này và không cấp mới, cấp lại Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú.

4. Chính phủ, Bộ, cơ quan ngang Bộ và cơ quan khác có liên quan rà soát các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành có nội dung quy định liên quan đến sổ hộ khẩu, sể tạm trú hoặc có yêu cầu xuất trình giấy tờ, tài liệu xác nhận về cư trú để sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với quy định của Luật này, hạn chế việc sử dụng thông tin về nơi cư trú là điều kiện để thực hiện các thủ tục hành chính.

       Theo đó, kể từ ngày Luật mới có hiệu lực thi hành sổ hộ khẩu, sổ tạm trú vẫn có giá trị sử dụng như giấy tờ xác nhận về cư trú đến hết ngày 31/12/2022. 

Kết luận:

        Như vậy, theo quy định mới nhất của Luật cư trú 2020 bỏ sổ hộ khẩu, sổ tạm trú sẽ chính thức từ năm 2023, sổ hộ khẩu sổ tạm trú vẫn có giá trị pháp lý như bình thường. Mặc dù từ tháng 7/2021 không tiến hành việc cấp mới, cấp đổi cấp lại sổ hộ khẩu, sổ tạm trú mới nhưng thông tin của công dân vẫn được cập nhật trên cơ sở dữ liệu quốc gia đảm bảo quản lý dân cư, thông tin chính xác của công dân. 

3. Tình huống tham khảo: Có được cấp đổi sổ hộ khẩu bị rách theo Luật cư trú 2020 không?

        Chào Luật sư, theo như tôi biết từ ngày 01/7/2021 Luật cư trú mới quy định bỏ sổ hộ khẩu nhưng sổ hộ khẩu vẫn có giá trị sử dụng đến hết năm 2022. Vậy trong khoảng thời gian vẫn còn giá trị sử dụng này khi sổ hộ khẩu bị rách, hỏng muốn cấp lại sổ hộ khẩu mới thì thủ tục như thế nào? Cảm ơn Luật sư.

      Sổ hộ khẩu, sổ tạm trú sẽ chính thức được bỏ từ năm 2023 vì vậy trước năm 2023 sổ hộ khẩu sổ tạm trú vẫn có giá trị sử dụng, vì vậy đối với trường hợp nào có sổ hộ khẩu giấy bị sai sót, rách, hỏng thì người dân vẫn làm thủ tục cấp lại bình thường.

 Hồ sơ gồm:

– Sổ hộ khẩu (bị hư hỏng hoặc có sai sót);

– Phiếu báo thay đổi hộ khẩu, nhân khẩu.

        Nhưng theo quy định Luật cư trú 2020 quy định: Khi công dân thực hiện các thủ tục đăng ký cư trú dẫn đến thay đổi thông tin trong sổ hộ khẩu, sổ tạm trú thì cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm thu hồi Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú đã cấp, thực hiện điều chỉnh, cập nhật thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú theo quy định của Luật này và không cấp mới, cấp lại Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú.

       Như vậy, khi công dân có sổ hộ khẩu sai sót, rách hỏng, mất muốn xin cấp đổ, cấp lại sổ hộ khẩu thì vẫn thực hiện thủ tục cấp đổi, cấp lại theo quy định, nhưng sẽ không được cấp lại sỏ hộ khẩu mới, cơ quan quản lý cư trú có trách nhiệm thu hồ sổ hộ khẩu đã cấp. Thông tin cư trú của công dân sẽ được cập nhật trên cơ sở dữ liệu quốc gia.

Dịch vụ hỗ trợ khách hàng về chính thức bỏ sổ hộ khẩu:

Tư vấn qua Tổng đài 19006500: Đây là hình thức tư vấn được nhiều khách hàng sử dụng nhất, vì bạn có thể đặt thêm các câu hỏi về khi nào bỏ sổ hộ khẩu, sổ tạm trú, điều kiện đăng ký thường trú, thủ tục đăng ký thường trú… và những vấn đề có liên quan mà bạn còn chưa rõ. Chỉ sau một vài câu hỏi của Luật Sư, vấn đề của bạn sẽ được giải quyết; bạn có thể gọi cho Luật Toàn Quốc vào bất cứ thời gian nào chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn cho bạn.

Tư vấn qua Email: Bạn có thể gửi Email câu hỏi về bỏ sổ hộ khẩu, sổ tạm trú và các vấn đề có liên quan về địa chỉ: lienhe@luattoanquoc.com chúng tôi sẽ biên tập và trả lời qua Email cho bạn. Tuy nhiên việc trả lời qua Email sẽ mất nhiều thời gian và không thể diễn tả được hết ý của câu hỏi vì vậy bạn nên gọi cho Luật Toàn Quốc để được tư vấn tốt nhất.

     Luật Toàn Quốc xin chân thành cảm ơn./.

Chuyên viên: Minh Huyền