Người lao động không ký hợp đồng đào tạo, khi chấm dứt hợp đồng có phải bồi thường không ?

không ký hợp đồng đào tạo, khi chấm dứt hợp đồng, người lao động phải chịu trách nhiệm bồi thường hay không ?

NGƯỜI LAO ĐỘNG KHÔNG KÝ HỢP ĐỒNG ĐÀO TẠO, KHI CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG CÓ PHẢI BỒI THƯỜNG KHÔNG ?

Kiến thức của bạn:

    Hiện tại mình đang ký hợp đồng lao động có thời hạn 1 năm với công ty. Trong hợp đồng có điều khoản quy định, nếu mình được công ty cử đi đào tạo nước ngoài, thì có trách nhiệm làm việc cho công ty 3 năm kể từ ngày trở về (hợp đồng tự động gia hạn đến ngày hoàn thành nghĩa vụ). Nếu không sẽ phải bồi thường chi phí đào tạo.
Khoảng đầu năm nay, mình được công ty cử đi nước ngoài. Trước và sau khi đi, mình không ký hợp đồng đào tạo nào với công ty, và mình cũng không biết chi phí cho chuyến đi là bao nhiêu.
    Nay mình cảm thấy công việc không phù hợp và muốn thôi việc, vậy mình có phải bồi thường cho công ty theo hợp đồng lao động không?

Câu trả lời của luật sư:

    Chào bạn, Luật Toàn Quốc xin cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi tới Phòng tư vấn pháp luật qua Email – Luật Toàn Quốc với câu hỏi của bạn, chúng tôi xin đưa ra quan điểm tư vấn như sau:

Căn c pháp lý:

Nội dung tư vấn về việc người lao động không ký hợp đồng đào tạo, khi chấm dứt hợp đồng có phải bồi thường hay không

Người lao động không ký hợp đồng đào tạo, khi chấm dứt hợp đồng có phải bồi thường không ?

Người lao động không ký hợp đồng đào tạo, khi chấm dứt hợp đồng có phải bồi thường không ?

1. Việc chấm dứt hợp đồng lao động của bạn có đúng với pháp luật không ?

    Hợp đồng lao động của bạn có thời hạn 1 năm  Mặc dù, theo bạn nói trong bản hợp đồng lao động có điều khoản quy định, nếu bạn được công ty cử đi đào tạo nước ngoài, thì có trách nhiệm làm việc cho công ty 3 năm kể từ ngày trở về (hợp đồng tự động gia hạn đến ngày hoàn thành nghĩa vụ), nếu không sẽ phải bồi thường chi phí đào tạo. Tuy nhiên đây là điều khoản luôn có trong các hợp đồng lao động, không chỉ riêng ở hợp đồng lao động của bạn và không có ý nghĩa pháp lý ràng buộc 2 bên nếu như bạn và công ty không ký kết hợp đồng đào tạo riêng và thực sự thỏa thuận với nhau về việc gia hạn hợp đồng. Như vậy hợp đồng lao động của bạn vẫn chỉ có thời hạn là 1 năm. Bạn chưa cung cấp thông tin là đã hết thời hạn hợp đồng chưa nên nếu trong trường hợp hợp đồng của bạn đã hết hạn thì việc bạn nghỉ việc là đúng với pháp luật. 

   Trong trường hợp hợp đồng của bạn vẫn còn thời hạn mà bạn muốn nghỉ việc tức là bạn muốn đơn phương chấm dứt hợp đồng. Việc đơn phương chấm dứt hợp đồng của bạn chỉ đúng pháp luật khi là 1 trong các trường hợp được quy định tại khoản 1 điều 37 Bộ luật Lao động như sau:

“1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây:

a) Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;

c) Bị ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động;

d) Bản thân hoặc gia đình có hoàn cảnh khó khăn không thể tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động;

đ) Được bầu làm nhiệm vụ chuyên trách ở cơ quan dân cử hoặc được bổ nhiệm giữ chức vụ trong bộ máy nhà nước;

e) Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền;

g) Người lao động bị ốm đau, tai nạn đã điều trị 90 ngày liên tục đối với người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn và một phần tư thời hạn hợp đồng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng mà khả năng lao động chưa được hồi phục.”

    Việc bạn cảm thấy công việc không phù hợp và muốn xin thôi việc không thuộc các trường hợp nêu trên, tức là bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật. Đồng nghĩa với việc, bạn phải bồi thường cho công ty theo đúng quy định của pháp luật căn cứ theo Điều 43 Bộ luật Lao động 2012 cũng như sự thỏa thuận của các bên trong hợp đồng. Có nghĩa là bạn sẽ không được trợ cấp thôi việc, bồi thường cho công ty số tiền mà hai bên đã thỏa thuận trong hợp đồng, nếu vi phạm quy định về thời hạn báo trước thì bạn sẽ phải bồi thường cho công ty một khoản tiền tương ứng với tiền lương của bạn trong những ngày bạn không báo trước.(căn cứ Điều 43 Bộ luật Lao động 2012). 

2. Người lao động không ký hợp đồng đào tạo, khi chấm dứt hợp đồng có phải bồi thường không ?

a)  Quy định về hợp đồng đào tạo 

    Việc đào tạo, dạy nghề là không bắt buộc đối với người sử dụng lao động mà tùy thuộc vào nhu cầu của người lao động hoặc tính chất công việc. Tuy nhiên khi đã có nhu cầu và thỏa thuận đồng ý đào tạo thì người lao động và người sử dụng lao động phải ký hợp đồng đào tạo với nhau. Và Điều 62 Bộ luật Lao động 2012 đã có quy định về hợp đồng đào tạo như sau:

“1. Hai bên phải ký kết hợp đồng đào tạo nghề trong trường hợp người lao động được đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại ở trong nước hoặc nước ngoài từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động.

Hợp đồng đào tạo nghề phải làm thành 02 bản, mỗi bên giữ 01 bản.

2. Hợp đồng đào tạo nghề phải có các nội dung chủ yếu sau đây:

a) Nghề đào tạo;

b) Địa điểm đào tạo, thời hạn đào tạo;

c) Chi phí đào tạo;

d) Thời hạn người lao động cam kết phải làm việc cho người sử dụng lao động sau khi được đào tạo;

đ) Trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo;

e) Trách nhiệm của người sử dụng lao động.

3. Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian ở nước ngoài.”

b) Người lao động không ký hợp đồng đào tạo, khi chấm dứt hợp đồng có phải bồi thường không ?

  Như đã nói ở phần 1, điều khoản quy định “nếu bạn được công ty cử đi đào tạo nước ngoài, thì có trách nhiệm làm việc cho công ty 3 năm kể từ ngày trở về (hợp đồng tự động gia hạn đến ngày hoàn thành nghĩa vụ), nếu không sẽ phải bồi thường chi phí đào tạo.” là điều khoản không có tính ràng buộc. Nếu công ty cử bạn đi đào tạo và chi phí đào tạo là từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động thì 2 bên buộc phải ký hợp đồng đào tạo như điều 62 ở trên. Ở trường hợp này, bạn và công ty hoàn toàn không ký hợp đồng đào tạo nào trước và sau khi bạn được đi đào tạo ở nước ngoài. Như vậy, việc đào tạo giữa bạn và công ty là không hợp pháp, nên khi bạn thôi việc thì bạn không phải bồi thường cho công ty về chi phí đào tạo. 

  Tuy nhiên, nếu công ty chứng minh được có việc công ty cử người lao động đi đào tạo ở nước ngoài thì người lao động là bạn vẫn phải bồi thường hoàn trả chi phí đào tạo lại cho công ty theo thỏa thuận 2 bên và theo quy định tại khoản 3 điều 62 Bộ luật Lao động như sau:

“3. Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian ở nước ngoài.”

  Bên cạnh đó, công ty bạn trong trường hợp này do không ký hợp đồng đào tạo với người lao động cũng sẽ bị xử phạt hành chính bằng hình thức phạt tiền từ 500.000 đến 2.000.000 đồng do vi phạm quy định về đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề căn cứ theo khoản 2 điều 10 Nghị định 95/2013/NĐ-CP.

   Bạn có thể tham khảo một số bài viết khác như :

    Luật Toàn Quốc hy vọng những gì chúng tôi tư vấn nêu trên sẽ giúp quý khách hàng lựa chọn được phương án tốt nhất để giải quyết vấn đề của mình, còn bất cứ vướng mắc gì quý khách vui lòng liên hệ tới Tổng đài tư vấn pháp luật Lao Động miễn phí 24/7: 19006500 để gặp Luật sư tư vấn trực tiếp và yêu cầu cung cấp dịch vụ hoặc gửi  email: lienhe@luattoanquoc.com. Chúng tôi mong rằng sẽ nhận được sự ủng hộ và ý kiến đóng góp của mọi người dân trên cả nước để chúng tôi ngày càng trở lên chuyên nghiệp hơn.

  Xin chân thành cảm ơn sự đồng hành của quý khách!

   Trân trọng./.

Liên kết tham khảo: